Office for the Equal Treatment of EU Workers

Απονομή δικαιοσύνης

Το να γνωρίζετε τα δικαιώματά σας ως εργαζόμενος/-η πολίτης της ΕΕ είναι ένα θέμα. Το να βρείτε το δίκιο σας απαιτεί περισσότερα από τη γνώση των δικαιωμάτων σας. Εδώ θα μάθετε πώς μπορείτε να επιβάλλετε τα δικαιώματά σας έναντι του εργοδότη σας και που μπορείτε να βρείτε υποστήριξη.

1. Μισθός

Όταν ο εργοδότης δεν πληρώνει τον συμφωνημένο μισθό, ζητήστε του εγγράφως να σας πληρώσει τον μισθό που σας οφείλει. Για την πληρωμή των οφειλόμενων θα πρέπει να θέσετε μία προθεσμία 2 εβδομάδων. Στην ειδοποίησή σας θα πρέπει να αναφέρετε τις ώρες εργασίας, για τις οποίο απαιτείτε την καταβολή του μισθού σας, το ύψος του μισθού και τα στοιχεία του τραπεζικού σας λογαριασμού.

Προσοχή: Όταν διεκδικείτε μισθούς, θα πρέπει οπωσδήποτε να προσέξετε την «αποσβεστική προθεσμία» παραγραφής, όπως ορίζεται στη σύμβαση εργασίας σας. Η αποσβεστική προθεσμία είναι το χρονικό διάστημα, εντός του οποίου πρέπει να διεκδικήσετε τις απαιτήσεις σας για την καταβολή μισθών από τον εργοδότη σας. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας αυτής επέρχεται παραγραφή των μισθολογικών απαιτήσεων, με αποτέλεσμα να μην μπορείτε να τις διεκδικήσετε ούτε από τον εργοδότη ούτε δικαστικώς. Επειδή η αποσβεστική προθεσμία παραγραφής μπορεί να ρυθμίζεται και στη συλλογική σύμβαση εργασίας που διέπει τη σχέση εργασίας σας, θα πρέπει να ελέγξετε και αυτές τις ρυθμίσεις.

Εφόσον στην επιχείρησή σας υπάρχει συμβούλιο εργαζομένων, σας προτείνουμε να ενημερώσετε το συμβούλιο εργαζομένων ή το αρμόδιο όργανο της επιχείρησης (π.χ. σύμβουλος εργαζομένων) για τους οφειλόμενους μισθούς. Μπορείτε να λάβετε υποστήριξη και από εκεί αναφορικά με τις μισθολογικές απαιτήσεις σας.

Εάν ο εργοδότης σας παρόλα αυτά δεν αντιδράσει στην όχλησή σας εντός της προθεσμίας που έχετε θέσει, μπορείτε να διεκδικήσετε τις μισθολογικές απαιτήσεις σας δικαστικά, ασκώντας αγωγή ενώπιον του εργατοδικείου. Εάν δεν μιλάτε αρκετά καλά Γερμανικά για να παρακολουθήσετε τη δίκη, το δικαστήριο θα διορίσει έναν διερμηνέα.

Προσοχή: Ενώπιον του δικαστηρίου θα πρέπει να αποδείξετε τις μισθολογικές απαιτήσεις σας. Για αυτό να σημειώνετε καθημερινά τις ώρες εργασίας σας. Ζητήστε από τον εργοδότη σας να υπογράφει τις σημειώσεις σας. Εάν αυτό δεν είναι δυνατό, ζητήστε για παράδειγμα από έναν συνάδελφο να υπογράφει. Για τον σκοπό αυτόν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το ημερολόγιο ωρών εργασίας, το οποίο μπορείτε να κατεβάσετε και να εκτυπώσετε. Τραβήξτε και φωτογραφίες με το κινητό σας. Όσες περισσότερες αποδείξεις προσκομίσετε, τόσες περισσότερες πιθανότητες έχετε να λάβετε τα χρήματά σας.
Θυμηθείτε να φυλάσσετε τις έγγραφες συμβάσεις εργασίας και τα λοιπά έγγραφα αναφορικά με το ύψος της αμοιβής σας καθώς και τα εκκαθαριστικά σημειώματα μισθοδοσίας.

2. Απόλυση

Εάν σας απέλυσαν, θα πρέπει να ασκήσετε αγωγή (αγωγή προστασίας εργαζομένων από την απόλυση) εντός 3 εβδομάδων από την παραλαβή της καταγγελίας. Η προθεσμία αυτή ισχύει για όλες τις απολύσεις, ανεξάρτητα από το εάν υπάγονται στον γερμανικό νόμο σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από την απόλυση.

Προσοχή: Εάν χάσετε την προθεσμία, η συνέπειες είναι πολύ σοβαρές: Μετά την παρέλευση της προθεσμίας καταγγελίας, η καταγγελία είναι ισχυρή και δεν μπορεί πλέον να προσβληθεί από εσάς.

Μπορείτε να ασκήσετε την αγωγή προστασίας από την απόλυση ενώπιον του εργατοδικείου μόνος σας, δηλαδή δεν χρειάζεται η παράσταση δικηγόρου. Η παράσταση δικηγόρου απαιτείται μόνο στον δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας, δηλαδή όταν το εργατοδικείο (1ος βαθμός) έχει εκδώσει απόφαση και έχει ασκηθεί έφεση κατά της απόφασης του εργατοδικείου (Arbeitsgericht) ενώπιον του δευτεροβάθμιου εργατοδικείου (Landesarbeitsgericht).
Με την αγωγή προστασίας από την απόλυση ζητάτε την ακύρωση της απόλυσης με δικαστική απόφαση. Εάν η αγωγή ευδοκιμήσει, η απόλυση είναι άκυρη. Αυτό σημαίνει ότι η σχέση εργασίας σας εξακολουθεί να υφίσταται. Θα πρέπει τότε να πηγαίνετε στη δουλειά και ο εργοδότης θα πρέπει να σας πληρώνει τον μισθό σας

Μπορείτε να ασκήσετε την αγωγή προστασίας από την απόλυση, και όταν δεν θέλετε να συνεχίσετε τη σχέση εργασίας, αλλά ζητάτε να σας καταβληθεί αποζημίωση. Στον βαθμό που δεν μπορείτε να επιβάλλετε μία τέτοια απαίτηση, η αγωγή έχει πάντα ως αίτημα την αναγνώριση της ακυρότητας της απόλυσης. Κατά τη διάρκεια της δίκης μπορείτε να συμφωνήσετε για την καταβολή αποζημίωσης με τον εργοδότη (συμβιβασμός αποζημίωσης).

Προσοχή: Να ζητήσετε το συντομότερο δυνατό την υποστήριξη των συνδικαλιστικών οργανώσεων ή/και άλλων συμβουλευτικών κέντρων ή να απευθυνθείτε σε δικηγόρο με ειδίκευση στο εργατικό δίκαιο.

Η αγωγή μπορεί να ασκηθεί στο εργατοδικείο, στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται η κατοικία ή η έδρα του εργοδότη ή στην περιφέρεια του οποίου συνήθως εκτελείται η εργασία ή εκτελούταν τελευταία η εργασία. Μπορείτε να μάθετε ποιο δικαστήριο είναι αρμόδιο στην πύλη δικαιοσύνης της Ομοσπονδίας και των ομόσπονδων κρατιδίων (Λίστα Δικαστηρίων). Στο εργατοδικείο υπάρχει μια υπηρεσία υποβολής αιτήσεων, η οποία παραλαμβάνει αγωγές και αιτήσεις και προφορικά. Θυμηθείτε να παραδώσετε εκεί τις έγγραφες συμβάσεις εργασίας, τις αποδείξεις για τις ώρες εργασίας και τα λοιπά έγγραφα αναφορικά με το ύψος της αμοιβής σας καθώς και τα εκκαθαριστικά σημειώματα μισθοδοσίας - κατά προτίμηση ως αντίγραφα.

Σε μια δίκη προκύπτουν δικαστικά έξοδα. Τα έξοδα αυτά κατά κανόνα επιβαρύνουν τον διάδικο που ηττήθηκε στη δίκη. Σε περίπτωση που η αγωγή γίνει εν μέρει δεκτή, τα έξοδα επιμερίζονται ανάλογα.

Προσοχή: Στον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας κάθε διάδικος βαρύνεται ο ίδιος με τα έξοδα του δικηγόρου του. Συνεπώς θα πρέπει να πληρώσετε την αμοιβή του δικηγόρου σας, ακόμα και αν κερδίσετε τη δίκη.

Εάν αδυνατείτε να ανταπεξέλθετε στα έξοδα της δίκης, μπορείτε να ζητήσετε να σας χορηγηθεί ευεργέτημα πενίας. Το ευεργέτημα πενίας χορηγείται για όλες τις δικαστικές διαδικασίες ή και για εξωδικαστικές συμβουλές, δεν περιορίζεται σε διαφορές εργατικού δικαίου. Για περισσότερες πληροφορίες διαβάστε τις Συχνές ερωτήσεις.

Εργαζόμενοι, οι οποίοι είναι μέλη συνδικαλιστικής οργάνωσης για τουλάχιστον 3 μήνες, λαμβάνουν δωρεάν νομικές συμβουλές και δικαστική εκπροσώπηση από τη συνδικαλιστική οργάνωση.

Εάν αντιμετωπίζετε προβλήματα στις γερμανικές αρχές με τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων σας ως πολίτης της ΕΕ, μπορείτε να απευθυνθείτε στη δωρεάν υπηρεσία των εθνικών διοικήσεων SOLVIT, η οποία είναι διαθέσιμη σε όλες τις χώρες της ΕΕ καθώς και στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία. Προϋπόθεση είναι να μην έχετε ακόμη προσφύγει στα δικαστήρια για τη συγκεκριμένη υπόθεση και να υπάρχει σχέση με το δίκαιο της ΕΕ. Μπορείτε να επικοινωνήσετε με το SOLVIT online μέσω της φόρμας επικοινωνίας που υπάρχει στην αρχική σελίδα του SOLVIT.

3. Διακρίσεις/Ηθική και ψυχολογική παρενόχληση στον χώρο εργασίας

Εάν θεωρείτε ότι γίνονται διακρίσεις σε βάρος σας ή πως αντιμετωπίζετε πρακτικές άδικης μεταχείρισης από τον εργοδότη ή άλλους εργαζόμενους στην επιχείρηση, μπορείτε αρχικά να απευθυνθείτε στο αρμόδιο όργανο της επιχείρησης (π.χ. σύμβουλος εργαζομένων). Σε επιχειρήσεις, όπου υπάρχει συμβούλιο εργαζομένων, μπορεί να υπάρξει υποστήριξη ή διαμεσολάβηση από μέλος του συμβουλίου εργαζομένων.
Συγκαταλέγεται στα καθήκοντα του συμβουλίου εργαζομένων να προάγουν την ένταξη αλλοδαπών εργαζομένων στην επιχείρηση καθώς και να εξασφαλίζουν - μαζί με τον εργοδότη - ότι όλοι οι απασχολούμενοι στην επιχείρηση τυγχάνουν δίκαιης μεταχείρισης. Απαγορεύεται οποιαδήποτε δυσμενής διάκριση σε βάρος προσώπων λόγω της φυλής τους ή λόγω της καταγωγής, της προέλευσης ή της ιθαγένειάς τους, λόγω της θρησκείας ή των πεποιθήσεών τους.

Πέρα από αυτό μπορείτε να διεκδικήσετε όλα τα δικαιώματά σας κατά το εργατικό δίκαιο

  • αναφορικά με την απαίτηση αναστολής κάθε είδους πρακτικών ηθικής και ψυχολογικής παρενόχλησης (Mobbing),
  • αναφορικά με την απαίτηση αποζημίωσης λόγω ασθένειας που οφείλεται σε ηθική και ψυχολογική παρενόχληση, εφόσον υπάρχει υπαιτιότητα του εργοδότη, δηλαδή εάν ο ίδιος τέλεσε την ψυχολογική παρενόχληση ή παρέλειψε σκόπιμα ή από αμέλεια να εμποδίσει την ηθική και ψυχολογική παρενόχληση από συναδέλφους

ασκώντας μια αγωγή στο αρμόδιο εργατοδικείο.

Συχνές ερωτήσεις για την απονομή δικαιοσύνης

Μπορείτε να εγείρετε την αγωγή προστασίας από την απόλυση, και όταν δεν θέλετε να συνεχίσετε τη σχέση εργασίας, αλλά ζητάτε αποζημίωση. Δεν μπορείτε, όμως, να είστε σίγουρος ότι θα έχετε το αποτέλεσμα αυτό, για αυτό η αγωγή προστασίας από την απόλυση έχει πάντα ως αίτημα την αναγνώριση της ακυρότητας της απόλυσης. Ενδεχομένως να μπορέσετε να συμφωνήσετε με τον εργοδότη την καταβολή αποζημίωσης κατά τη διάρκεια της δίκης.

Εξαίρεση: Εάν στη σύμβαση εργασίας ή σε επιχειρησιακή συμφωνία ή συλλογική σύμβαση που εφαρμόζεται στη σχέση εργασίας προβλέπεται απαίτηση αποζημίωσης για την περίπτωση λύσης της σύμβασης εργασίας για λόγους που αφορούν την επιχείρηση, μπορείτε σε περίπτωση απόλυσης για λόγους που αφορούν την επιχείρηση να ζητήσετε να καταδικαστεί ο εργοδότης στην καταβολή αποζημίωσης.

Εάν δεν μπορείτε να πληρώσετε τα έξοδα μιας δικαστικής διαφοράς ή την αμοιβή δικηγόρου ή μπορείτε να πληρώσετε μόνο ένα μέρος αυτών ή μόνο σε δόσεις, μπορείτε να ζητήσετε να σας χορηγηθεί το ευεργέτημα πενίας ή το βοήθημα νομικής συμβουλευτικής υποστήριξης. Προϋπόθεση αποτελεί ότι η επιδιωκόμενη από εσάς διεκδίκηση δικαιώματος να έχει επαρκείς πιθανότητες επιτυχίας και να μην θεωρείται ότι ασκείται κακόπιστα.

Η αίτηση πρέπει κατ’ αρχήν να υποβληθεί στο δικαστήριο, το οποίο είναι αρμόδιο για τη δίκη. Εδώ θα βρείτε τη λίστα των δικαστηρίων.. Για τη διατύπωση της αίτησης και της αγωγής καθώς και για άλλες τυπικές διαδικασίες μπορείτε να ζητήσετε βοήθεια από την ούτως καλούμενη υπηρεσία νομικών αιτήσεων του δικαστηρίου. Η υπηρεσία νομικών αιτήσεων, ωστόσο, δεν μπορεί να σας παράσχει νομικές συμβουλές. Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί από εσάς ή από δικηγόρο της επιλογής σας. Εάν η αίτηση για τη χορήγηση βοηθήματος συμβουλευτικής υποστήριξης ή/και ευεργετήματος πενίας υποβληθεί από δικηγόρο, αυτός μπορεί να ζητήσει ως αμοιβή από 10 μέχρι 15 ευρώ.

Εφόσον πρόκειται για διασυνοριακή διαφορά εντός της ΕΕ, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί και στην αρμόδια υπηρεσία στον τόπο της κατοικίας ή συνήθους διαμονής του αιτούντος. Για τον σκοπό αυτόν οι αρμόδιες υπηρεσίες διαθέτουν ενιαίο έντυπο για την ΕΕ και σας υποστηρίζουν κατά την υποβολή της αίτησης. Ολόκληρη η διαδικασία της αίτησης και η διαβίβασή της μπορεί, όμως, να γίνε ηλεκτρονικά σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ.

Εφόσον γίνει δεκτό το αίτημα χορήγησης ευεργετήματος πενίας, δεν θα χρειαστεί να επιβαρυνθείτε με τα δικαστικά έξοδα και την αμοιβή του δικηγόρου σας, ή θα πληρώσετε μόνο τις προβλεπόμενες από τον νόμο δόσεις, ανάλογα με την οικονομική σας κατάσταση.  

Περισσότερες πληροφορίες για το ευεργέτημα πενίας στη Γερμανία θα βρείτε εδώ.