Office for the Equal Treatment of EU Workers

Σύνταξη

Η υποχρεωτική από τον νόμο συνταξιοδοτική ασφάλιση συνιστά μέρος του γερμανικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και έχει ως στόχο την οικονομική εξασφάλιση των εργαζομένων μετά την ολοκλήρωση του επαγγελματικού τους βίου. Οι χρόνοι ασφάλισης που έχουν διανυθεί σε άλλες χώρες συνυπολογίζονται στη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

1. Υποχρεωτική από τον νόμο συνταξιοδοτική ασφάλιση

Ως εργαζόμενος υπάγεστε κατ’ αρχήν υποχρεωτικά στην εκ του νόμου προβλεπόμενη ασφάλιση των συντάξεων. Η ασφάλιση των συντάξεων περιλαμβάνει διάφορες παροχές:

  • Η σύνταξη έχει ως σκοπό την οικονομική εξασφάλιση των ηλικιωμένων, όταν πλέον δεν έχουν εισόδημα από εργασία. Για τη χορήγηση σύνταξης γήρατος απαιτείται η συμπλήρωση ορισμένου ορίου ηλικίας και ορισμένου χρόνου ασφάλισης.
  • Η συνταξιοδοτική ασφάλιση θα σας παράσχει υποστήριξη και στην περίπτωση μερικής ανικανότητας προς εργασία κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής σας ζωής, δηλαδή εάν λόγω ασθένειας ή αναπηρίας δεν μπορείτε να εργαστείτε καθόλου ή μόνο μερικώς. Τότε θα λάβετε παροχές αποκατάστασης, ώστε να επανακτήσετε την ικανότητα προς εργασία, ή σύνταξη λόγω μειωμένης ικανότητας προς εργασία, εάν λόγω της κατάστασης της υγείας σας δεν μπορείτε να εργαστείτε προσωρινά ή μπορείτε να εργαστείτε μόνο περιορισμένα.
  • Πέρα από αυτό η ασφάλιση των συντάξεων προσφέρει και εκτενή προστασία επιζώντων. Καταβάλλει συντάξεις σε χήρους, χήρες και ορφανά του αποβιώσαντος ασφαλισμένου.

Για τη λήψη της κανονικής σύνταξης γήρατος πρέπει να έχετε συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας σας, εφόσον έχετε γεννηθεί έως το 1946. Εάν είστε γεννημένος αργότερα, η ηλικία συνταξιοδότησης αυξάνεται κλιμακωτά έως το 67ο έτος της ηλικίας. Από το 2029 αυτό το όριο ηλικίας θα ισχύει για όσους είναι γεννημένοι από το 1964 και μετά. Ωστόσο, η εκ του νόμου υποχρεωτική συνταξιοδοτική ασφάλιση προβλέπει και άλλες συντάξεις γήρατος, οι οποίες επιτρέπουν την πρόωρη συνταξιοδότηση, εφόσον συντρέχουν ορισμένες προσωπικές προϋποθέσεις, για παράδειγμα βαριά αναπηρία ή/και μακροχρόνιες εισφορές στην εκ του νόμου υποχρεωτική συνταξιοδοτική ασφάλιση.

Μια γενική αρχή στη συνταξιοδοτική ασφάλιση είναι ότι: Όσο περισσότερο χρόνο και όσο περισσότερες εισφορές πληρώσετε και όσο υψηλότερες είναι αυτές, τόσο υψηλότερη θα είναι αργότερα η σύνταξή σας. Πέρα από τις περιόδους εισφορών από εισόδημα από εργασία μπορούν να συνυπολογιστούν και χρόνοι ανατροφής παιδιών ή φροντίδας μελών της οικογένειας. Επίσης σε ορισμένες περιπτώσεις (για παράδειγμα σχολική εκπαίδευση) συνυπολογίζονται και χρόνοι, κατά τους οποίους δεν καταβλήθηκαν εισφορές.

2. Χρόνος ασφάλισης σε άλλες χώρες

Εάν έχετε εργαστεί σε άλλες χώρες της ΕΕ, την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία ή την Ελβετία, οι χρόνοι ασφάλισής σας σε αυτά τα κράτη μέλη υπολογίζονται για την συμπλήρωση των χρόνων αναμονής. Ωστόσο, κάθε ένα από τα κράτη αυτά θα καταβάλλει χωριστή σύνταξη, μόλις συμπληρώσετε την ηλικία συνταξιοδότησης.

Προσοχή: Προσέξτε ότι η νόμιμη σύνταξη είναι χαμηλότερη από το εισόδημα που αποκομίζετε, όσο εργάζεστε. Για να μπορέσετε να διατηρήσετε το επίπεδο ζωής σας, όταν συνταξιοδοτηθείτε, θα πρέπει να συμπληρώσετε την εκ του νόμου προβλεπόμενη ασφάλιση των συντάξεων με κάποιο επιχειρησιακό ή/και ιδιωτικό πρόγραμμα πρόνοιας.

Εάν έχετε εργαστεί σε μια ή περισσότερες χώρες της ΕΕ, την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία ή την Ελβετία, ισχύει το εξής: Κάθε χώρα, στην οποία έχετε χρόνο ασφάλισης περισσότερο από ένα έτος, σας καταβάλλει χωριστή σύνταξη, μόλις συμπληρώσετε την εκάστοτε ηλικία συνταξιοδότησης της αντίστοιχης χώρας. Το ύψος της σύνταξης εξαρτάται από τους χρόνους ασφάλισης στην εκάστοτε χώρα. Για την πλήρωση των προϋποθέσεων σύνταξης υπολογίζονται όλοι οι χρόνοι ασφάλισης σε όλες τις χώρες. Για την απόφαση των επί μέρους χωρών θα λάβετε μια συνοπτική απόφαση (Έντυπο Ρ1). Την εν λόγω κοινοποίηση συντάσσει ο ασφαλιστικός φορέας στον οποίο καταθέσατε την αίτηση συνταξιοδότησής σας.

3. Αίτηση συνταξιοδότησης

Η αίτηση συνταξιοδότησης πρέπει να υποβληθεί στη χώρα, στην οποία κατοικείτε, εκτός και αν δεν εργαστήκατε εκεί ποτέ. Σε αυτήν την περίπτωση η αίτηση πρέπει να υποβληθεί στην τελευταία χώρα, στην οποία ήσασταν ασφαλισμένος. Εάν υποβάλετε αίτηση συνταξιοδότησης σε μια χώρα, η αίτηση αυτή ισχύει για όλες τις χώρες, στις οποίες έχετε χρόνους ασφάλισης.

Θα λάβετε τη σύνταξή σας ανεξάρτητα από το πού διαμένετε εντός των αναφερόμενων χωρών.

Συμβουλή: Εδώ μπορείτε να μάθετε τι πρέπει να προσέξετε κατά την αίτηση συνταξιοδότησης.

4. Ιατρική περίθαλψη

Στη χώρα, στην οποία κατοικείτε, δικαιούσθε υγειονομική περίθαλψη σε περίπτωση ασθένειας.

Παράδειγμα: Λαμβάνετε σύνταξη από την Πορτογαλία και είστε ασφαλισμένος εκεί, αλλά κατοικείτε στη Γερμανία. Τότε μπορείτε να λάβετε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και στη Γερμανία. Ωστόσο, θα πρέπει να εγγραφείτε σε γερμανική ασφάλιση ασθένειας. Για την εγγραφή χρειάζεστε ένα έντυπο (Έντυπο S1) από το ταμείο ασθένειάς σας στην Πορτογαλία. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα της ασφάλισης ασθένειας και της ιατρικής περίθαλψης μπορείτε να βρείτε εδώ.

5. Περισσότερες πληροφορίες

Η Γερμανική Συνταξιοδοτική Ασφάλιση σας ενημερώνει στην ενότητα Σύνταξη & Εξωτερικό. Εκεί μπορείτε να βρείτε και το φυλλάδιο «Ζωή και εργασία στην Ευρώπη».

Συνήθεις ερωτήσεις για Σύνταξη

Ως εργαζόμενος υπάγεστε κατ’ αρχήν υποχρεωτικά στην εκ του νόμου προβλεπόμενη ασφάλιση των συντάξεων. Η ασφάλιση των συντάξεων περιλαμβάνει διάφορες παροχές:

  • Η σύνταξη έχει ως σκοπό την οικονομική εξασφάλιση των ηλικιωμένων, όταν πλέον δεν έχουν εισόδημα από εργασία. Για τη σύνταξη γήρατος απαιτείται η συμπλήρωση ορισμένης ηλικίας και να υπάρχουν ορισμένοι χρόνοι ασφάλισης.
  • Η ασφάλιση των συντάξεων θα σας υποστηρίξει και στην περίπτωση μερικής ανικανότητας προς εργασία κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής σας ζωής, δηλαδή εάν λόγω ασθένειας ή αναπηρίας δεν μπορείτε να εργαστείτε καθόλου ή μόνο μερικώς. Τότε θα λάβετε παροχές αποκατάστασης, ώστε να επανακτήσετε την ικανότητα προς εργασία, ή σύνταξη λόγω μειωμένης ικανότητας προς εργασία, εάν λόγω της κατάστασης της υγείας σας δεν μπορείτε να εργαστείτε προσωρινά ή μπορείτε να εργαστείτε μόνο περιορισμένα.
  • Πέρα από αυτό η ασφάλιση των συντάξεων προσφέρει και εκτενή προστασία επιζώντων. Καταβάλλει συντάξεις σε χήρους, χήρες και ορφανά του αποβιώσαντος ασφαλισμένου.

Για τη λήψη της κανονικής σύνταξης γήρατος πρέπει να έχετε συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας σας, εφόσον έχετε γεννηθεί έως το 1946. Εάν είστε γεννημένος αργότερα, η ηλικία συνταξιοδότησης αυξάνεται κλιμακωτά έως το 67ο έτος της ηλικίας. Από το 2029 αυτό το όριο ηλικίας θα ισχύει για όσους είναι γεννημένοι από το 1964 και μετά. Ωστόσο, η εκ του νόμου προβλεπόμενη ασφάλιση των συντάξεων προβλέπει και άλλες συντάξεις γήρατος, οι οποίες επιτρέπουν την πρόωρη συνταξιοδότηση, εφόσον συντρέχουν ορισμένες προσωπικές προϋποθέσεις, για παράδειγμα βαριά αναπηρία ή/και μακροχρόνιες εισφορές στην εκ του νόμου προβλεπόμενη ασφάλιση των συντάξεων.

Μια γενική αρχή στην ασφάλιση των συντάξεων είναι ότι: Όσο περισσότερο χρόνο και όσο περισσότερες εισφορές πληρώσετε και όσο υψηλότερες είναι αυτές, τόσο υψηλότερη θα είναι αργότερα η σύνταξή σας. Πέρα από τις περιόδους εισφορών από εισόδημα από εργασία μπορούν να υπολογιστούν και χρόνοι ανατροφής παιδιών ή φροντίδας μελών της οικογένειας. Επίσης σε ορισμένες περιπτώσεις (για παράδειγμα σχολική εκπαίδευση) υπολογίζονται και χρόνοι, κατά τους οποίους δεν καταβλήθηκαν εισφορές.

Εάν έχετε εργαστεί σε άλλες χώρες της ΕΕ, την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία ή την Ελβετία, οι χρόνοι ασφάλισής σας σε αυτά τα κράτη μέλη υπολογίζονται για την συμπλήρωση των χρόνων αναμονής. Ωστόσο, κάθε ένα από τα κράτη αυτά θα καταβάλλει χωριστή σύνταξη, μόλις συμπληρώσετε την ηλικία συνταξιοδότησης.

Προσοχή: Προσέξτε ότι η νόμιμη σύνταξη είναι χαμηλότερη από το εισόδημα που αποκομίζετε, όσο εργάζεστε. Για να μπορέσετε να διατηρήσετε το επίπεδο ζωής σας, όταν συνταξιοδοτηθείτε, θα πρέπει να συμπληρώσετε την εκ του νόμου προβλεπόμενη ασφάλιση των συντάξεων με κάποιο επιχειρησιακό ή/και ιδιωτικό πρόγραμμα πρόνοιας.