Instytucji wspierającej równe traktowanie pracowników unijnych

Uznawanie zagranicznych kwalifikacji zawodowych

Od wejścia w życie ustawy o uznawaniu zagranicznych kwalifikacji zawodowych w 2012 roku każdy, kto dysponuje zagranicznym świadectwem potwierdzającym uzyskanie kwalifikacji zawodowych, ma prawo do przeprowadzenia procedury uznania zagranicznych kwalifikacji.

Są takie zawody, które w Niemczech można wykonywać tylko na podstawie państwowego zezwolenia. By uzyskać dostęp do takiego zawodu regulowanego i prawo jego wykonywania, przede wszystkim musisz wykazać, że posiadasz odpowiednie kwalifikacje. Oznacza to, że najpierw musisz przejść procedurę uznania swoich kwalifikacji zawodowych, którą przeprowadzają zgodnie z właściwością miejscową urzędy odpowiadające za poszczególne zawody.

  • Portal internetowy Anerkennung in Deutschland poświęcony uznawaniu kwalifikacji zawodowych w Niemczech oraz dostępna na jego stronach wyszukiwarka wskażą Ci drogę do właściwego urzędu nostryfikacyjnego i dostarczą niezbędnych informacji na temat wymaganej procedury.
  • Obszerny katalog pytań i odpowiedzi na temat uznawania kwalifikacji zawodowych znajdziesz tutaj.

Procedura uznawania kwalifikacji służy sprawdzeniu, czy zagraniczne i niemieckie kwalifikacje zawodowe są równoważne, czy też potrzebne będzie uzupełnienie wykształcenia (weryfikacja równoważności kwalifikacji zawodowych – Gleichwertigkeitsprüfung).

  • Baza danych anabin (brak wersji PL) dostarcza informacji do oceny zagranicznych dokumentów potwierdzających wykształcenie i pomaga urzędom, pracodawcom, pracownikom oraz osobom prywatnym w porównaniu uzyskanych za granicą kwalifikacji z niemieckim systemem kształcenia.
  • Poświęcony kwalifikacjom zawodowym portal BQ (brak wersji PL) udostępnia działającym w poszczególnych branżach izbom oraz przedsiębiorstwom obszerną platformę informacyjną i roboczą, która pozwala lepiej ocenić zagraniczne kwalifikacje zawodowe, w sytuacji, gdy odpowiadające im kwalifikacje są w Niemczech uregulowane prawem federalnym (zawód referencyjny).

W niektórych zawodach potwierdzenie równoważności kwalifikacji (Gleichwertigkeitsprüfung) nie jest potrzebne. Jednak przed podjęciem pracy także w takiej sytuacji konieczne będzie złożenie wniosku i uzyskanie prawa wykonywania zawodu – np. w przypadku lekarzy (Approbation). w tym celu należy przedstawić odpowiednie dokumenty (np. potwierdzenie znajomości języka, informację z rejestru karnego itp.). Więcej na ten temat w module FAQ.

Jeżeli Twój zawód nie jest w Niemczech zawodem regulowanym, nie musisz poddawać się procedurze uznawania kwalifikacji. Mimo to przejście takiej procedury może być pomocne w znalezieniu pracy i doskonaleniu zawodowym, ponieważ pracodawcy będą wtedy mogli lepiej ocenić Twoje kwalifikacje zawodowe.
Absolwenci wyższych uczelni mogą w centrach ds. wykształcenia zagranicznego (Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen) (brak wersji PL) uzyskać indywidualną ocenę dyplomu i w ten sposób poprawić swoje szanse przy ubieganiu się o pracę.

Rada: podstawowe informacje na temat uznawania kwalifikacji można otrzymać telefonicznie poprzez infolinię „Praca i życie w Niemczech” (Arbeiten und Leben in Deutschland) (brak wersji PL). Infolinia udziela obszernych informacji w języku niemieckim i angielskim w następujących sprawach:

  • poszukiwanie pracy, zatrudnienie,

  • uznawanie zagranicznych świadectw kwalifikacji zawodowych,

  • przyjazd i pobyt,

  • nauka języka niemieckiego.

Z infolinią można kontaktować się od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-15:00 pod numerem telefonu +49 30 1815-111.

Program pomocowy „Integracja dzięki kwalifikacjom” (Integration durch Qualifizierung IQ) (brak wersji PL) oferuje na całym obszarze Niemiec doradztwo w zakresie uznawania i zdobywania kwalifikacji zawodowych oraz kwalifikacji wymaganych w zawodach regulowanych i nieregulowanych.

Rada: przy przeprowadzaniu procedury uznawania kwalifikacji możesz otrzymać wsparcie finansowe z różnych instytucji państwowych. Więcej na ten temat w module FAQ. Również przedsiębiorstwa często pomagają swoim pracownikom w przejściu procedury uznawania kwalifikacji zawodowych, np. w ukończeniu kursów doszkalających. W zakładach pracy można w tych sprawach zwracać się do przedstawicieli rad zakładowych i pracowniczych.

FAQ Uznawanie zagranicznych kwalifikacji zawodowych

Organy administracji państwowej mogą przyznać Ci pomoc finansową na przeprowadzenie procedury uznawania kwalifikacji zawodowych. Jeżeli jesteś zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy koszty procedury uznawania kwalifikacji, na przykład za sporządzenie tłumaczeń, kopii uwierzytelnionych oraz opłaty, mogą być sfinansowane z budżetu przeznaczonego na wspieranie zatrudnienia (Vermittlungsbudget). Organy administracji pracy mogą dofinansować także udział w programie doskonalenia umiejętności zawodowych, którego celem jest aktywizacja zawodowa.

Osoby poszukujące pracy, a także osoby zatrudnione mogą pod pewnymi warunkami uzyskać refundację kosztów doskonalenia zawodowego i zdobywania kwalifikacji. Doskonalenie zawodowe musi wtedy jednak umożliwiać uznanie zagranicznych kwalifikacji zawodowych i zwiększać szanse na rynku pracy.

Wniosek o pokrycie kosztów wymienionych powyżej programów musisz złożyć jeszcze przed ich rozpoczęciem we właściwym dla siebie oddziale Federalnej Agencji Pracy (Agentur für Arbeit) lub – jeśli pobierasz zasiłek dla bezrobotnych (ALG II) – w urzędzie zatrudnienia (Jobcenter).

Jeżeli nie przysługuje Ci pomoc finansowa ze strony publicznych służb zatrudnienia, do 30 września 2019 roku możesz złożyć wniosek o dofinansowanie procedury uznawania kwalifikacji zawodowych ze środków federalnych. Dofinansowanie to jest przeznaczone w szczególności dla osób, które mają zatrudnienie, ale wykonują pracę poniżej swoich kwalifikacji i uzyskują bardzo niskie dochody. Kwota dofinansowania wynosi maksymalnie 600 euro i jest bezzwrotna. Ważne jednak, by wniosek o dofinansowanie został złożony jeszcze przed rozpoczęciem procedury uznawania kwalifikacji. Wniosek możesz złożyć np. w punkcie konsultacyjnym programu pomocowego „Integracja dzięki kwalifikacjom” (Integration durch Qualifizierung IQ) w pobliżu swojego miejsca zamieszkania. Szczegółowe informacje na temat dofinansowania procedury uznawania kwalifikacji zawodowych znajdziesz tutaj (brak wersji PL).

W Badenii-Wirtembergii, Berlinie i Hamburgu] (brak wersji PL) funkcjonują ponadto programy na poziomie landów, które oferują dodatkową pomoc finansową poza dotacjami ze środków federalnych.

W 7 tzw. zawodach sektorowych (lekarza, lekarza dentysty, weterynarza, farmaceuty, pielęgniarza, położnej, architekta) Unia Europejska przewiduje automatyczne uznawanie kwalifikacji zawodowych. W zawodach tych w całej Unii Europejskiej obowiązują bowiem jednolite standardy kształcenia. Jeżeli jako obywatel UE będziesz chciał wykonywać jeden z tych zawodów w innym państwie UE, uznania Twoich kwalifikacji zawodowych nie będzie można uzależnić od zweryfikowania równoważności kwalifikacji. Jednak także i w takiej sytuacji przed podjęciem pracy konieczne będzie złożenie wniosku i uzyskanie prawa wykonywania zawodu – np. w przypadku lekarzy (Approbation). Trzeba wtedy przedstawić odpowiednie dokumenty (np. potwierdzenie znajomości języka, informację z rejestru karnego itp.).