Instytucji wspierającej równe traktowanie pracowników unijnych

Bezrobocie

Jeśli jako obywatel UE osoba ostatnio pracowała w Niemczech podlegając obowiązkowi ubezpieczenia i straciła pracę, ma ona ewentualnie prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Zasiłek dla bezrobotnych ma na celu zapewnienie zabezpieczenia społecznego dla pracowników, którzy stracili pracę. 

Podstawowa zasada: W przypadku utraty pracy należy skontaktować się z urzędem pracy w kraju odpowiednim dla naszej ostatniej pracy.

Uwaga: Jeśli pracujesz w innym kraju niż ten, w którym mieszkasz (np. pracownicy przygraniczni), obowiązują specjalne zasady.

Prawo do zasiłku dla bezrobotnych podlega takim samym warunkom jak dla obywateli kraju, w którym ostatnio dana osoba pracowała. Okresy zatrudnienia i ubezpieczenia przepracowane w innych krajach będą brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku.

Każdy, kto ostatnio pracował w Niemczech i stał się bezrobotnym, nie jest pozostawiony sam sobie, lecz otrzymuje od państwa wsparcie pod pewnymi warunkami. Otrzymasz nie tylko pomoc finansową. Możesz również możliwość skorzystania z usług Federalnej Agencji Pracy w celu znalezienia pracy. Agencje zatrudnienia i urzędy pracy mają do dyspozycji szeroki wachlarz instrumentów finansowania (np. szkolenia i doskonalenie zawodowe), które posiadają umocowanie w Kodeksu Społecznego II i III.

1. Zasiłek dla bezrobotnych

Jeśli ostatnio pracowałeś w Niemczech, masz prawo do zasiłku dla bezrobotnych pod pewnymi warunkami. Jednym z warunków wstępnych jest to, że osoba pracowała wcześniej przez pewien okres czasu. Z reguły w ciągu ostatnich 30 miesięcy osoba pracowała co najmniej 12 miesięcy i była zobowiązania do płacenia składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku krótkiego okresu zatrudnienia, który od początku był ograniczony do nie więcej niż 14 tygodni, może wystarczyć również 6 miesięcy pracy.

Porada: Można również wziąć pod uwagę okresy zatrudnienia w innych krajach UE. Można je zweryfikować za pomocą formularza PD U1. Informacje na ten temat można znaleźć w ulotce na temat zasiłku dla bezrobotnych i zatrudnienia za granicą, wydanej przez Federalną Agencję Pracy.

Jeśli osoba stała się bezrobotna lub jeśli dowiedziała się, że wkrótce straci pracę lub miejsce kształcenia, ma obowiązek zarejestrować się jako poszukująca pracy we właściwej agencji pracy.

Uwaga: Co najmniej 3 miesiące przed zakończeniem pracy musisz osobiście zarejestrować się we właściwej agencji pracy w celu poszukiwania pracy. Jeśli dowiesz się o zakończeniu zatrudnienia z mniej niż 3-miesięcznym wyprzedzeniem, muszą Państwo zgłosić się osobiście do odpowiedniej agencji pracy w ciągu 3 dni. Aby dotrzymać tego terminu, można również skontaktować się z nami telefonicznie (bezpłatny numer serwisu: 0800 4 5555 000) lub online. Osobiste spotkanie może mieć miejsce w późniejszym terminie. W przypadku przekroczenia terminu grozi okres blokady, podczas którego nie można otrzymywać żadnych świadczeń z tytułu SGB III (zasiłek dla bezrobotnych I).

Dalsze informacje na temat zasiłku dla bezrobotnych można znaleźć w ulotce dla bezrobotnych wydawanej przez Federalną Agencję Pracy.

Zasiłek dla bezrobotnych można zabrać ze sobą na okres 3 do 6 miesięcy do innego kraju UE w celu poszukiwania pracy. Oznacza to, że możesz przywieźć swój zasiłek dla bezrobotnych z innego kraju UE do Niemiec w poszukiwaniu pracy. I odwrotnie możesz zabrać swój niemiecki zasiłek dla bezrobotnych do innego kraju UE. Dalsze informacje na ten temat można znaleźć w ulotce na temat zasiłku dla bezrobotnych i zatrudnienia za granicą, wydanej przez Federalną Agencję Pracy.

Uwaga: Jeśli chcesz przenieść swój zasiłek dla bezrobotnych do innego kraju, musisz najpierw skontaktować się z urzędem pracy i spełnić pewne warunki. W innym przypadku możesz stracić swoje uprawnienia.

2. Świadczenie podstawowe

Zabezpieczenie podstawowe daje ci minimalne środki finansowe potrzebne do życia.

Osoby zdolne do pracy i poszukujące pracy, które nie mają lub mają zbyt niskie ubieganie się o zasiłek dla bezrobotnych lub zbyt niskie dochody, otrzymują zasiłek dla bezrobotnych II na podstawie drugiej księgi kodeksu socjalnego (SGB II), tzw. „Hartz IV“.

Osoby, które nie są zdolne do pracy, na przykład z powodu choroby lub wieku emerytalnego, a zatem nie mogą pracować, otrzymują wsparcie zgodnie z dwunastym kodeksem społecznym (SGB XII).

Uwaga: W odniesieniu do obywateli UE obowiązują specjalne zasady dostępu do tych świadczeń.
Świadczenia na podstawie drugiej księgi Kodeksu Ubezpieczeń Społecznych (SGB II) można otrzymać, jeśli - pracując
w Niemczech, ale nie zarabiając wystarczająco dużo na pokrycie kosztów utrzymania lub -
pracując w Niemczech od ponad 1 roku i pozostając bez pracy z własnej woli. Jeśli pracujesz krócej niż 1 rok, świadczenia są ograniczone do 6 miesięcy.

Osoby samotnie wychowujące dzieci lub osoby samotnie wychowujące dzieci uprawnione do świadczeń otrzymują obecnie 446 EUR miesięcznie. Rozsądne koszty zakwaterowania i ogrzewania zostaną pokryte dodatkowo. Twój dochód jest brany pod uwagę.

Jeśli przebywasz w Niemczech wyłącznie w celu poszukiwania pracy, jednak nie posiadasz tutaj zbyt długiego stażu pracy, to po 5-letnim legalnym pobycie w Niemczech otrzymasz świadczenia zgodnie z SGB II (zabezpieczenie podstawowe) i SGB XII (opieka społeczna).

Jeśli nie posiadasz uprawnień do pomocy społecznej, ale potrzebujesz pomocy, możesz otrzymywać świadczenia zgodnie z SGB XII na odżywianie, higienę osobistą i zdrowie oraz na zakwaterowanie i wyżywienie (świadczenia pomostowe) do czasu opuszczenia kraju lub maksymalnie na 1 miesiąc w ciągu dwóch lat. Świadczenia te mogą być przyznawane w indywidualnych przypadkach w przypadku szczególnych trudności (np. niezdolności do podróży) po upływie 1 miesiąca.

Uwaga: Nie musisz mieć woli opuszczenia kraju, aby otrzymać świadczenia pomostowe! Tak wola opuszczenia nie musi być także dokumentowana.

Szczegółowe informacje znajdują się w ulotce na temat zasiłku dla bezrobotnych II/ ubezpieczenia społecznego – podstawowe zabezpieczenie dla osób poszukujących pracy SGB II Federalnej Agencji Pracy. Można również skorzystać z Katalogu pytań i odpowiedzi Federalnego Ministerstwa Pracy i Spraw Socjalnych.

Porada: Jeśli masz prawo do świadczeń socjalnych w Niemczech, dotyczy ono również członków Twojej rodziny mieszkających w Niemczech.

FAQ Bezrobocie

Jeżeli straciłeś pracę albo dowiedziałeś się, że niedługo stracisz pracę bądź miejsce nauki zawodu, masz obowiązek zgłosić się do właściwego lokalnego oddziału Federalnej Agencji Pracy, FAP (Bundesagentur für Arbeit -brak wersji PL) jako osoba poszukująca pracy.

Uwaga! Musisz zgłosić się osobiście jako osoba poszukująca pracy najpóźniej 3 miesiące przed zakończeniem trwającego okresu zatrudnienia. Jeżeli dowiedziałeś się o zakończeniu swojego stosunku zatrudnienia z wyprzedzeniem krótszym niż 3-miesięczne, musisz następnie zgłosić się osobiście do Agencji w ciągu 3 dni. Aby dotrzymać tego terminu, możesz także skontaktować się z FAP telefonicznie (bezpłatny numer serwisu: 0800 4 5555 000) albo online (brak wersji PL) jako osoba poszukująca pracy. Osobiste spotkanie z doradcą może odbyć się później. Jeżeli nie zachowasz podanych terminów, grozi Ci okres karencji, w którym nie będziesz otrzymywać świadczeń, przysługujących bezrobotnym na podstawie przepisów SGB III (Arbeitslosengeld I).

Gdy już dokonasz zgłoszenia jako osoba poszukująca pracy, właściwy oddział Federalnej Agencji Pracy będzie mógł odpowiednio wcześnie zacząć Cię wspierać przy poszukiwaniu nowego miejsca pracy lub nauki zawodu. W razie potrzeby poszukiwania zatrudnienia w innym kraju, Agencja przekaże Twoją sprawę do specjalistów z działu usług międzynarodowych (brak wersji PL), Sieć Europejskich Ofert Pracy (EURES) i/lub skontaktuje się z Centralą Zagranicznego Pośrednictwa Pracy (Zentrale Auslands- und Fachvermittlung – ZAV).

Każdy, kto ostatnio pracował w Niemczech i stracił pracę, nie jest zdany wyłącznie na siebie - po spełnieniu określonych warunków może otrzymać pomoc od państwa. Przysługuje Ci wtedy nie tylko świadczenie finansowe. Podczas poszukiwania zatrudnienia możesz skorzystać z pomocy Federalnej Agencji Pracy. Oddziały Federalnej Agencji Pracy (Agenturen für Arbeit) i lokalne urzędy zatrudnienia (Jobcenter) mają do dyspozycji cały arsenał instrumentów pomocowych (takich jak np. kształcenie i doskonalenie zawodowe) przewidzianych w II i III księdze kodeksu socjalnego.

Oprócz pomocy przy poszukiwaniu miejsca pracy i nauki zawodu Ty i członkowie Twojej rodziny możecie otrzymać w Agencji porady i wsparcie (dofinansowanie) w następujących dziedzinach:

  • poradnictwo zawodowe,
  • nauka zawodu,
  • podnoszenie kwalifikacji zawodowych (także dla pracujących),
  • integracja zawodowa osób z niepełnosprawnością.

Przy wielu działaniach w ramach poszukiwania nowej pracy możesz także uzyskać wsparcie finansowe, np. w zakresie:

  • pokrywania kosztów kursów dokształcających,
  • finansowania dojazdu na rozmowy o pracę oraz przygotowywania CV i innych dokumentów wymaganych przy rekrutacji,
  • szkoleń poświęconych ubieganiu się o pracę,
  • kursów językowych.

Dalsze informacje na temat poszczególnych świadczeń znajdziesz na stronie Federalnej Agencji Pracy (brak wersji PL).

  • Wniosek o transfer świadczeń dla bezrobotnych do innego kraju musisz złożyć w organach służb zatrudnienia tego kraju, w którym pobierasz zasiłek dla bezrobotnych.
  • Zwykle musisz być zgłoszony przez co najmniej 4 tygodnie jako osoba bezrobotna, zanim będziesz mógł dokonać transferu świadczeń do innego kraju.
  • Od podmiotu, w którym jesteś zgłoszony jako bezrobotny, otrzymasz wtedy dokument PD U2, zezwalający Ci na transfer świadczeń z tytułu bezrobocia.
  • W ciągu 7 dni od wyjazdu musisz się zarejestrować jako osoba bezrobotna – na podstawie dokumentu PD U2 – w organach służb zatrudnienia kraju, w którym szukasz pracy.
  • Po wyjeździe możesz nadal pobierać swój zasiłek dla bezrobotnych jeszcze przez 3 miesiące. Okres ten można przedłużyć maksymalnie do 6 miesięcy.
  • W przypadku gdy nie znajdziesz pracy, musisz przed upływem tego okresu powrócić do kraju, z którego pobierasz zasiłek. Jeżeli wrócisz dopiero po upływie wspomnianego okresu, w niektórych państwach członkowskich UE (nie w Niemczech) istnieje ryzyko utraty wszelkich uprawnień do świadczeń dla bezrobotnych.

Uwaga! Przestrzeganie podanych warunków jest bardzo ważne. W przeciwnym razie możesz stracić uprawnienia do świadczeń. Wielu bezrobotnych traci te uprawnienia z powodu nieznajomości wyjaśnionych powyżej regulacji. Opuszczają kraj swojego ostatniego zatrudnienia nie zgłosiwszy się do tamtejszych służb zatrudnienia, zgłaszają się zbyt późno do służb zatrudnienia kraju, w którym szukają pracy, albo wracają dopiero po upływie okresu transferu świadczeń. Powinieneś więc bezwzględnie skontaktować się ze służbami zatrudnienia kraju, z którego pobierasz zasiłek, żeby dowiedzieć się więcej na temat swoich praw i obowiązków.