Instytucji wspierającej równe traktowanie pracowników unijnych

Bezrobocie

Jeżeli stajesz się osobą bezrobotną, musisz zwrócić się do organów służb zatrudnienia w kraju, w którym ostatnio pracowałeś.

Uwaga! Jeżeli pracujesz w kraju innym niż mieszkasz (np. jako pracownik przygraniczny), obowiązują specjalne postanowienia.

W zakresie Twoich praw do świadczeń dla bezrobotnych obowiązują takie same warunki, jak w przypadku obywateli kraju, w którym ostatnio pracowałeś. Przy rozpatrywaniu wniosku zalicza się Twoje okresy zatrudnienia i okresy składkowe z innych krajów.

Każdy, kto ostatnio pracował w Niemczech i stracił pracę, nie jest zdany wyłącznie na siebie – po spełnieniu określonych warunków może otrzymać pomoc od państwa. Przysługuje Ci wtedy nie tylko świadczenie finansowe. Podczas szukania zatrudnienia możesz skorzystać z pomocy Federalnej Agencji Pracy. Oddziały Federalnej Agencji Pracy (Agenturen für Arbeit) i lokalne urzędy zatrudnienia (Jobcenter) mają do dyspozycji cały arsenał instrumentów pomocowych (takich jak np. kształcenie i doskonalenie zawodowe) przewidzianych w II i III księdze kodeksu socjalnego.

1. Zasiłek dla bezrobotnych (Arbeislosengeld)

Jeżeli ostatnio pracowałeś w Niemczech i spełnisz określone warunki, to masz prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Takim warunkiem jest wymóg wcześniejszego zatrudnienia. Zasadniczo powinieneś w ciągu ostatnich 2 lat pracować przez co najmniej 12 miesięcy. Jeżeli jednak Twoje stosunki pracy były w większości krótkoterminowe i z góry ograniczone do okresu nieprzekraczającego 10 tygodni, to do uzyskania prawa do zasiłku może Ci wystarczyć 6 miesięcy świadczenia pracy.

Rada: można przy tym uwzględnić także okresy zatrudnienia w innych państwach członkowskich UE. Do ich udokumentowania służy formularz PD U1. Więcej informacji znajdziesz w broszurze informacyjnej na temat zasiłku dla bezrobotnych i zatrudnienia za granicą (brak wersji PL).

Jeżeli straciłeś pracę albo dowiedziałeś się, że niedługo stracisz pracę bądź miejsce nauki zawodu, masz obowiązek zgłosić się do właściwego lokalnego oddziału Federalnej Agencji Pracy, FAP (Bundesagentur für Arbeit) (brak wersji PL) jako osoba poszukująca pracy.

Uwaga! Musisz się osobiście zarejestrować jako osoba poszukująca pracy we właściwym oddziale Federalnej Agencji Pracy najpóźniej 3 miesiące przed końcem okresu zatrudnienia. Jeżeli dowiesz się o utracie zatrudnienia z wyprzedzeniem krótszym niż 3 miesiące, masz obowiązek zgłosić się osobiście do właściwego oddziału Federalnej Agencji Pracy w ciągu 3 dni. By dotrzymać tego terminu możesz zarejestrować się telefonicznie (linia bezpłatna: 0800 4 5555 000) lub online (brak wersji PL)przez internet. Termin osobistego zgłoszenia może być wtedy późniejszy. Uchybienie tym terminom grozi okresową blokadą wypłaty świadczeń dla bezrobotnych (ALG I) przysługujących zgodnie z III księgą kodeksu socjalnego (SGB III).

Więcej informacji na temat zasiłku dla bezrobotnych znajdziesz w opublikowanej przez Federalną Agencję Pracy broszurze informacyjnej dla osób bezrobotnych (brak wersji PL) .

Prawo do zasiłku dla bezrobotnych możesz przenieść do innego kraju UE na okres od 3 do 6 miesięcy i w tym czasie poszukiwać tam pracy. To znaczy, że możesz szukać pracy w Niemczech i korzystać z zasiłku dla bezrobotnych przyznanego w innym kraju UE lub na odwrót – zabrać niemiecki zasiłek do innego kraju UE. Więcej informacji na temat transferu świadczeń znajdziesz w opracowanej przez Federalną Agencję Pracy broszurze informacyjnej na emat zasiłku dla bezrobotnych i zatrudnienia za granicą (brak wersji PL).

Uwaga! Jeżeli chcesz, żeby Twoje świadczenia dla bezrobotnych podlegały transferowi do innego kraju, musisz najpierw zwrócić się do właściwego organu służb zatrudnienia i spełnić określone warunki. W przeciwnym razie możesz utracić prawa do świadczeń.

2. Świadczenie podstawowe (Grundsicherung)

Świadczenie podstawowe to minimalne środki finansowe wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania.
Osoby zdolne do pracy zawodowej, które szukają zatrudnienia i nie mają prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub pobierają bardzo niski zasiłek i mają znikome dochody, otrzymują świadczenie (tzw. Hartz IV) przewidziane w II księdze kodeksu socjalnego (SGB II)
Osoby niezdolne do pracy zawodowej, np. z powodu choroby lub wieku emerytalnego, otrzymują pomoc finansową zagwarantowaną w XII księdze kodeksu socjalnego (SGB XII).

Uwaga! Dla obywateli UE obowiązują specjalne zasady dostępności tych świadczeń. Możesz otrzymać świadczenia przysługujące zgodnie z II księgą kodeksu socjalnego (SGB II), jeżeli:

  • pracujesz w Niemczech, ale Twoje zarobki nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania,

  • pracowałeś w Niemczech dłużej niż 1 rok i straciłeś pracę z przyczyn niezależnych od siebie. Jeżeli pracowałeś krócej niż 1 rok, wypłata świadczeń będzie ograniczona do 6 miesięcy.

Osoba dorosła nieposiadająca rodziny ani dzieci otrzymuje obecnie do 432 euro miesięcznie. Dodatkowo pokrywane są jej obciążenia z tytułu uzasadnionych kosztów czynszu i ogrzewania. Przy wypłacie świadczenia uwzględnia się osiągany przez Ciebie dochód.

Jeżeli przebywasz w Niemczech wyłącznie w celu szukania pracy, a wcześniej nie przepracowałeś tu dostatecznie długiego okresu, świadczenia przewidziane w SGB II i SGB XII otrzymasz dopiero po 5-letnim legalnym pobycie w Niemczech.

Jeżeli zdecydujesz się na powrót do swojego kraju pochodzenia, świadczenia przysługujące zgodnie z SGB XII na wyżywienie, środki higieniczne i ochronę zdrowia oraz czynsz i utrzymanie będziesz mógł pobierać maksymalnie przez okres 1 miesiąca (świadczenie pomostowe).
Świadczenia takie w szczególnie trudnych przypadkach (np. ze względu na niezdolność do podjęcia podróży) mogą zostać przyznane na okres dłuższy niż 1 miesiąc.

Więcej szczegółowych informacji znajdziesz w broszurze informacyjnej Federalnej Agencji Pracy na temat zasiłku ALG II / zasiłku socjalnego, tj. świadczenia podstawowego według SGB II osobom szukającym pracy (brak wersji PL). Możesz też skorzystać z katalogu pytań i odpowiedzi (brak wersji PL) Federalnego Ministerstwa Pracy i Spraw Socjalnych.

Rada: jeśli masz w Niemczech prawo do świadczeń socjalnych, to obejmuje ono także mieszkających na terenie Niemiec członków Twojej rodziny.

FAQ Bezrobocie

Jeżeli straciłeś pracę albo dowiedziałeś się, że niedługo stracisz pracę bądź miejsce nauki zawodu, masz obowiązek zgłosić się do właściwego lokalnego oddziału Federalnej Agencji Pracy, FAP (Bundesagentur für Arbeit -brak wersji PL) jako osoba poszukująca pracy.

Uwaga! Musisz zgłosić się osobiście jako osoba poszukująca pracy najpóźniej 3 miesiące przed zakończeniem trwającego okresu zatrudnienia. Jeżeli dowiedziałeś się o zakończeniu swojego stosunku zatrudnienia z wyprzedzeniem krótszym niż 3-miesięczne, musisz następnie zgłosić się osobiście do Agencji w ciągu 3 dni. Aby dotrzymać tego terminu, możesz także skontaktować się z FAP telefonicznie (bezpłatny numer serwisu: 0800 4 5555 000) albo online (brak wersji PL) jako osoba poszukująca pracy. Osobiste spotkanie z doradcą może odbyć się później. Jeżeli nie zachowasz podanych terminów, grozi Ci okres karencji, w którym nie będziesz otrzymywać świadczeń, przysługujących bezrobotnym na podstawie przepisów SGB III (Arbeitslosengeld I).

Gdy już dokonasz zgłoszenia jako osoba poszukująca pracy, właściwy oddział Federalnej Agencji Pracy będzie mógł odpowiednio wcześnie zacząć Cię wspierać przy poszukiwaniu nowego miejsca pracy lub nauki zawodu. W razie potrzeby poszukiwania zatrudnienia w innym kraju, Agencja przekaże Twoją sprawę do specjalistów z działu usług międzynarodowych (brak wersji PL), Sieć Europejskich Ofert Pracy (EURES) i/lub skontaktuje się z Centralą Zagranicznego Pośrednictwa Pracy (Zentrale Auslands- und Fachvermittlung – ZAV).

Każdy, kto ostatnio pracował w Niemczech i stracił pracę, nie jest zdany wyłącznie na siebie - po spełnieniu określonych warunków może otrzymać pomoc od państwa. Przysługuje Ci wtedy nie tylko świadczenie finansowe. Podczas poszukiwania zatrudnienia możesz skorzystać z pomocy Federalnej Agencji Pracy. Oddziały Federalnej Agencji Pracy (Agenturen für Arbeit) i lokalne urzędy zatrudnienia (Jobcenter) mają do dyspozycji cały arsenał instrumentów pomocowych (takich jak np. kształcenie i doskonalenie zawodowe) przewidzianych w II i III księdze kodeksu socjalnego.

Oprócz pomocy przy poszukiwaniu miejsca pracy i nauki zawodu Ty i członkowie Twojej rodziny możecie otrzymać w Agencji porady i wsparcie (dofinansowanie) w następujących dziedzinach:

  • poradnictwo zawodowe,
  • nauka zawodu,
  • podnoszenie kwalifikacji zawodowych (także dla pracujących),
  • integracja zawodowa osób z niepełnosprawnością.

Przy wielu działaniach w ramach poszukiwania nowej pracy możesz także uzyskać wsparcie finansowe, np. w zakresie:

  • pokrywania kosztów kursów dokształcających,
  • finansowania dojazdu na rozmowy o pracę oraz przygotowywania CV i innych dokumentów wymaganych przy rekrutacji,
  • szkoleń poświęconych ubieganiu się o pracę,
  • kursów językowych.

Dalsze informacje na temat poszczególnych świadczeń znajdziesz na stronie Federalnej Agencji Pracy (brak wersji PL).

  • Wniosek o transfer świadczeń dla bezrobotnych do innego kraju musisz złożyć w organach służb zatrudnienia tego kraju, w którym pobierasz zasiłek dla bezrobotnych.
  • Zwykle musisz być zgłoszony przez co najmniej 4 tygodnie jako osoba bezrobotna, zanim będziesz mógł dokonać transferu świadczeń do innego kraju.
  • Od podmiotu, w którym jesteś zgłoszony jako bezrobotny, otrzymasz wtedy dokument PD U2, zezwalający Ci na transfer świadczeń z tytułu bezrobocia.
  • W ciągu 7 dni od wyjazdu musisz się zarejestrować jako osoba bezrobotna – na podstawie dokumentu PD U2 – w organach służb zatrudnienia kraju, w którym szukasz pracy.
  • Po wyjeździe możesz nadal pobierać swój zasiłek dla bezrobotnych jeszcze przez 3 miesiące. Okres ten można przedłużyć maksymalnie do 6 miesięcy.
  • W przypadku gdy nie znajdziesz pracy, musisz przed upływem tego okresu powrócić do kraju, z którego pobierasz zasiłek. Jeżeli wrócisz dopiero po upływie wspomnianego okresu, w niektórych państwach członkowskich UE (nie w Niemczech) istnieje ryzyko utraty wszelkich uprawnień do świadczeń dla bezrobotnych.

Uwaga! Przestrzeganie podanych warunków jest bardzo ważne. W przeciwnym razie możesz stracić uprawnienia do świadczeń. Wielu bezrobotnych traci te uprawnienia z powodu nieznajomości wyjaśnionych powyżej regulacji. Opuszczają kraj swojego ostatniego zatrudnienia nie zgłosiwszy się do tamtejszych służb zatrudnienia, zgłaszają się zbyt późno do służb zatrudnienia kraju, w którym szukają pracy, albo wracają dopiero po upływie okresu transferu świadczeń. Powinieneś więc bezwzględnie skontaktować się ze służbami zatrudnienia kraju, z którego pobierasz zasiłek, żeby dowiedzieć się więcej na temat swoich praw i obowiązków.