Kwalifikacje zawodowe

Uznawanie zagranicznych kwalifikacji zawodowych

W ramach procedury uznawania kwalifikacji zawodowych możesz sprawdzić swoje kwalifikacje nabyte za granicą i ustalić ich równoważność z kwalifikacjami w kraju docelowym. W niektórych zawodach takie uznanie jest obowiązkowe, aby móc wykonywać dany zawód.

1. Dlaczego uznanie zawodu?

Specjaliści z zagranicznymi kwalifikacjami zawodowymi lub akademickimi mają gwarantowane ustawą prawo do oceny ich kwalifikacji w porównaniu do równorzędnego niemieckiego dyplomu. Dyplomy i kwalifikacje są decydujące na niemieckim runku pracy. W przypadku tak zwanych zawodów regulowanych należy bezwzględnie przedstawić określone kalifikacje. Dla innych zawodów (nieregulowanych) uznawanie kwalifikacji nie wprawdzie wymagane prawem, jednak w wielu przypadkach jest to zaletą. Jeżeli chcesz zdobyć pracę odpowiadającą Twoim wyuczonym kwalifikacjom, musisz zadbać o uznanie swoich kwalifikacji zawodowych. W przeciwnym razie może się zdarzyć, iż mimo dobrych kwalifikacji będziesz pracować w Niemczech znacznie poniżej swoich kompetencji.  

Porada: Zanim rozpoczniesz procedurę uznawaniu, zasięgnij poradę w instytucji specjalizującej się w uznawaniu kwalifikacji. Często w procedurze występują wyjątki lub specyficzne wymaganie, na które mogą wskazać poradnie. Poprowadzą przez procedurę i udzielą cennych porad na temat wsparcia finansowego. Tutaj znajdziesz wykwalifikowaną poradnie w swoim pobliżu.  

2. Uznanie pilnie potrzebne – zawody regulowane

W przypadku zawodów regulowanych (niezależnie do kraju zdobycia wykształcenia) wymagane jest zdobycie uznania. Przykładami zawodów regulowanych są: zawody medycznie (z wyłączeniem pomocników), adwokat, nauczyciel, wychowawca lub inżynier. Lista wszystkich zawodów regulowanych w Niemczech znajduje się tutaj

W trakcie procedury uznawania sprawdza się, czy Twoje kalifikacje zawodowe są porównywalne z referencyjnym zawodem w Niemczech. Tym samym sprawdza się równoważność. W tym celu odpowiedni urząd zbierze Twoje dokumenty *np. świadectwa, dyplomy, świadectwa szkoleń itp.) Także Twoje doświadczenie odgrywa tutaj rolę. 

Procedurę uznania kwalifikacji prowadzą różne punkty na terenie Niemiec odpowiedzialne za uznawanie kwalifikacji zawodowych. Decydujący jest zawód. Który punkt jest odpowiedzialny dowiesz się z wyszukiwarki uznawanych kwalifikacji. Wyszukiwania uznawanych kwalifikacji jest dostępne w kilku językach.

Przykład: Jeżeli chcesz się dowiedzieć, czy i gdzie możesz uznać swoje wykształcenie jako wychowawca/wychowawczyni, wprowadź swój zawód do wyszukiwarki uznawanych kwalifikacji . Tutaj otrzymasz najważniejsze informacje, czy Twój zawód jest regulowany, czy też nie, jakie wymagania są stawiane w Niemczech i jakie należy posiadać wykształcenie. Wyszukiwarka uznawanych kwalifikacji skieruje Cię także na stronę, gdzie możesz złożyć wniosek o stwierdzenie równoważności kwalifikacji zawodowych. 

Do złożenia wniosku o uznanie (stwierdzenie równoważności) nie musisz posiadać niemieckiego obywatelstwa ani stałego miejsca zamieszkania na terenie Niemiec. Wystarczy, jeśli posiadasz kwalifikacja zawodowe z zagranicy i chcesz pracować w Niemczech. 

Porada: Od 2016 roku obywatele UE mają możliwość uznania kwalifikacji w zawodach aptekarz/aptekarka, peilęgniarz/pielęgniarka, psychoterapeuta(-ka), przewodnik/przewdoniczka górska oraz agent nieruchomości w procedurze cyfrowej. W Pytaniach i odpowiedziach dowiesz się więcej na temat Europejskiej Legitymacji Zawodowej.

3. Uznanie w przypadku zawodów nieregulowanych

Nieregulowane zawody w Niemczech to wszystkie zawody, w których kształcenie odbywa się w systemie dualnym (szkoła zawodowa i kształcenie w zakładzie). Aktualnie jest to około 330 zawodów. Dla zawodów nieregulowanych formalne uznanie kwalifikacji nie jest koniecznym wymaganiem w razie podjęcia pracy. Możesz ubiegać się bezpośrednio o pracę jako instalator, mechanik lub przedstawiciel handlowy. 

Także wtedy, gdy chcesz podjąć pracę w zawodzie nieregulowanym, uznanie Twojego wykształcenia może się opłacić. Ponieważ uznany dyplom umożliwi Tobie łatwiejsze znalezienie pracy odpowiadającej Twoim kwalifikacjom. Także w tym przypadku masz szybszy dostęp do dokształcania. 

4. Jakie zasady panują w przypadku dyplomów ukończenia szkół i szkół wyższych 

O równoważności z niemieckim świadectwem ukończenia szkoły dla celów zawodowych decydują urzędy ds. uznawania świadectw w poszczególnych krajach związkowych, do których można uzyskać dostęp za pośrednictwem bazy danych anabin. Z reguły uniwersytety są odpowiedzialne za uznawanie dyplomów ukończenia szkoły w celu przyjęcia na studia. 

Jeżeli osoba ukończyła studia za granicą, może zlecić Centralnemu Biurze ds. Edukacji Zagranicznej (niem. ZAB) ocenę świadectwa, i otrzymać oszacowanie, który z niemieckich dyplomów ukończenia studiów jest porównywalny z jej dyplomem. Tym samym będzie mogła rozpocząć pracę nie tylko znacznie szybciej, ale również zgodnie ze swoimi kwalifikacjami. Za uznanie studiów i egzaminów jest odpowiedzialna zwykle uczelnia, na którą się ubiegasz. Wyjątek stanowią kierunki studiów, które kończą się egzaminem państwowym i są uznawane przez odpowiednie urzędy egzaminacyjne w krajach związkowych. Dokonają one dla Ciebie ocenę, na jakim poziomie możesz kontynuować naukę w Niemczech. 

Pierwszym punktem kontaktowym dla Ciebie są sekretariaty studenckie uczelni oraz Niemiecka Centrala Wymiany Akademickiej (niem. DAAD), która oferuje również doradztwo w zakresie studiów magisterskich i doktoranckich. Szczegółowe informacje na temat odpowiednich procedur uznawania w obszarze akademickim i szkolnym znajdują się  tutaj. 

5. Doradztwo i portale informacyjne

Portal internetowy„Anerkennung in Deutschland“, baza danych anabin i Portal BQ to trzy główne portale internetowych, które dostarczają informacji na temat uznawania zagranicznych kwalifikacji zawodowych/studiów.

Uwaga: Portale te są często dostępne w wielu językach. Proszę sprawdzić, czy możesz przeczytać najważniejsze informacje w swoim ojczystym języku. 

Anerkennung in Deutschland

Portal „Anerkennung in Deutschland“ zawiera kompaktowy przegląd różnych procedur uznawania kwalifikacji zawodowych i właściwych organów. Posiada narzędzie online, „Anerkennungs-Finder”, które poprowadzi Cię krok po kroku przez proces uznawania kwalifikacji Ponadto, znajdziesz tam obszerne informacje na temat różnych ścieżek edukacyjnych – szkoły, pracy, szkoleń i szkoły wyższej – jak również na temat poszukiwania pracy i szerokiego zakresu dostępnych ofert doradczych. 

Porada: Infolinia „Praca i życie w Niemczech” zapewni pierwszą konsultację telefoniczną na temat rozpoznania. Infolinia oferuje kompleksowe doradztwo w języku niemieckim i angielskim na tematy „poszukiwanie pracy i praca”, „uznawanie zagranicznych kwalifikacji zawodowych”, „przyjazd i pobyt” oraz „nauka języka niemieckiego”. Infolinia działa od poniedziałku do piątku w godzinach od 9 do 15 pod numerem: +49 30 1815 - 1111.

W całym kraju doradcy programu wsparcia „Integracja przez kwalifikacje” (IQ) oferują również niezbędne doradztwo w zakresie uznawania i kwalifikacji, a także zapewniają kwalifikacje zarówno dla zawodów regulowanych, jak i nieregulowanych. 

Porada: Możesz także skorzystać z zagranicznego doradztwa ws. uznawania kwalifikacji. Projekt ProRecognition doradza aktualnie w 10 krajach specjalistom w ich krajach. Na terenie Unii Europejskiej ustanowiono punkty doradcze w Polsce i we Włoszech. Doradztwo mieści się w niemieckich izbach handlowych. 

anabin

Baza danych anabin udostępnia informacje na temat oceny zagranicznych świadectw wykształcenia i wspiera urzędy, pracodawców, a także osoby jako pracowników w trakcie klasyfikowania kwalifikacji nabytych za granicą w ramach niemieckiego systemu edukacji.

Porta BQ

Portal informacyjny o zagranicznych kwalifikacjach zawodowych ( Portal BQ) Federalnego Ministerstwa Gospodarki i Energii gromadzi na jednej platformie wszystkie istotne informacje o zagranicznych kwalifikacjach zawodowych i systemach kształcenia zawodowego. Oferuje on w szczególności izbom i firmom kompleksową platformę wiedzy. Portal oferuje również obszerne informacje na temat procedury i warunków postępowania o uznanie kwalifikacji w Niemczech.