Instytucji wspierającej równe traktowanie pracowników unijnych

Kształcenie zawodowe

System kształcenia zawodowego ma w Niemczech długą tradycję i cieszy sięwysokim stopniem akceptacji w gospodarce. Przyczynia się on w decydujący sposób do tego, że Niemcy mają najniższą w UE stopę bezrobocia wśród młodzieży. Dowiedz się tutaj o wielu możliwościach nauki zawodu w Niemczech.

1. Formy kształcenia zawodowego

Należy rozróżnić

  • dualne kształcenie zawodowe (w zakładach i w szkole zawodowej)
  • kształcenie zawodowe w szkole (w szkołach, szkołach zawodowych lub kollegach zawodowych),
  • kształcenie maturalne wzgl. kształcenie specjalne dla gospodarki
  • studia i studia dualne,
  • doskonalenie zawodowe.

Kształcenie zawodowe nie może być mylone z ustawicznym kształceniem zawodowym, które jest oferowane równolegle w akademiach (zawodowych). Celem jest tu dostosowanie wiedzy i umiejętności do zmieniających się wymagań w dziedzinie zawodowej.

2. Dualne kształcenie zawodowe

Około 70 % wszystkich ukończonych w Niemczech szkoleń zawodowych ma formę dualnego szkolenia zawodowego (szkolenia zakładowego). „Dualny“ oznacza dwuczęściową formę kształcenie w różnych miejscach: W szkole zawodowej praktykant (stażysta) zdobywa wiedzę teoretyczną, w przedsiębiorstwie wiedzę i umiejętności praktyczne. Połączenie kształcenia w miejscu pracy z kształceniem zawodowym gwarantuje połączenie teorii i praktyki. Właśnie ze względu na połączenie teorii i praktyki, ta forma kształcenia jest uważana za szczególną cechę niemieckiego systemu edukacji i jest również uznawana na arenie międzynarodowej.

Większość oficjalnie uznanych zawodów szkoleniowych obecnie około 350 – opiera się na systemie dualnym. Zwłaszcza zawody w rzemiośle, handlu, przemyśle, usługach lub rolnictwie są kształcone w systemie dualnym. Nauka w szkole zawodowej odbywa się zazwyczaj przez 1 lub 2 dni w tygodniu, oprócz pracy w zakładzie. Na niektórych kursach szkoleniowych lekcje szkolne odbywają się w formie bloków: Tutaj stażysta jest na zmianę w szkole przez kilka tygodni na odcinku, a następnie z powrotem w firmie szkoleniowej.
Podczas szkolenia w firmie otrzymujesz wynagrodzenie od firmy prowadzącej szkolenie.

Wskazówka: Krótkie filmy wideo Federalnego Instytutu Kształcenia i Szkolenia Zawodowego (niem. BiBBB) w języku niemieckim i angielskim dają wgląd w kształcenie zawodowe.

3. Szkolne kształcenie zawodowe

Oprócz dualnego kształcenia zawodowego Niemcy oferują również szkolne kształcenie zawodowe. Uznaje się, że wartość kształcenia wyłącznie szkolnego jest taka sama jak wartość kształcenia dualnego. Istnieje szeroki wybór szkolnych kursów szkolenia zawodowego, na przykład w sektorze opieki zdrowotnej i społecznej (pielęgniarka, asystentka farmaceutyczno-techniczna, pielęgniarka geriatryczna, asystentka społeczna, pedagog itp. w dziedzinie języków obcych oraz w dziedzinie technologii i IT (asystent ds. technologii informacyjnych) lub projektowania (asystent ds. technicznych projektowania). Kształcenie szkolne jest realizowane w szkołach państwowych i prywatnych lub akademiach zawodowych w pełnym wymiarze czasu i trwa 1 do 3 . Prywatne szkoły zawodowe mogą ew. pobierać czesne.
Z reguły podczas kształcenia szkolnego nie pobiera się wynagrodzenia. Jednak w pewnych okolicznościach uczniowie szkół zawodowych są uprawnieni do wsparcia finansowego na mocy federalnej ustawy o pomocy w kształceniu - lepiej znanej jako Schüler - BAföG.

Porada: Ponieważ z reguły istnieją stałe terminy zapisów do szkół zawodowych, należy jak najszybciej uzyskać informacje od zainteresowanych szkół. Baza danych KURSNET Federalnej Agencji Pracy oferuje szczegółowy przegląd szkół zawodowych w krajach związkowych.

4. kształcenie maturalne wzgl. kształcenie specjalne dla gospodarki

Środowisko biznesowe (zwłaszcza firmy przemysłowe i handlowe, firmy ubezpieczeniowe) oferuje szkolenia, które są specjalnie dostosowane do potrzeb absolwentów szkół średnich i nazywane są „szkoleniami specjalnymi zapewnianymi przez środowisko biznesowe” lub „szkoleniami dla absolwentów szkół średnich”.

Istnieją różne modele tych szkoleń w poszczególnych krajach związkowych. Z reguły charakteryzują się one praktycznym znaczeniem, ścisłym powiązaniem z potrzebami gospodarki i wysokimi standardami teoretycznymi. Oferty są dostępne w sektorze komercyjnym, ale także w branży IT (informatyk biznesowy), w językach obcych oraz w sektorze transportu (kontroler ruchu lotniczego). W szkole zawodowej wiedza z zakresu księgowości, rachunkowości, marketingu, informatyki lub języków obcych jest przekazywana w klasach specjalnych.

Istnieje specjalny program szkoleniowy dla absolwentów szkół średnich, przeznaczony w szczególności dla następujących zawodów szkoleniowych:

  • Technolog przemysłowy - specjalizacja technologia danych
  • Assystent/asystenka informatyczna
  • Informayk/informatyczka
  • Specjalista ds. systemów informacji biznesowej
  • Kontroler ruchu lotniczego

W czasie trwania szkolenia otrzymasz wynagrodzenie z zakładu pracy oferującego naukę zawodu.

Porada: Centrum informacji zawodowej Federalnej Agencji Pracy oferuje pomocne informacje na temat aktualnie kształconych zawodów. Pomocne jest także osobiste doradztwo zawodowe Federalnej Agencji Pracy.

W swoich rozważaniach potencjalni stażyści powinni zawsze mieć na uwadze terminy rozpoczęcia szkolenia: Większość szkoleń rozpoczyna się 1 sierpnia lub 1 września. Wiele firm zaczyna szukać stażystów już na początku danego roku, a banki i większe firmy w szczególności rozpisują swoje miejsca na cały rok przed rozpoczęciem szkolenia. Osoby ubiegające się o szkolenie powinny rozpocząć szkolenie już w przedostatnim roku szkolnym, aby rozważyć, który zawód może być dla nich właściwy. Dni informacyjne w centrach informacji zawodowej agencji zatrudnienia lub na targach szkoleniowych również oferują wsparcie w poszukiwaniu szkoleń.

5. Doskonalenie zawodowe

Kształcenie zawodowe nie może być mylone z ustawicznym kształceniem zawodowym, które jest oferowane równolegle w akademiach (zawodowych). Celem jest tu dostosowanie wiedzy i umiejętności do zmieniających się wymagań w dziedzinie zawodowej.

Ustawiczne kształcenie i szkolenie zawodowe może również pogłębić lub poszerzyć już istniejące kształcenie zawodowe. Zostało to poprzedzone wcześniejszymi etapami kształcenia i/lub pośrednią działalnością zawodową. Doskonalenie zawodowe może być prowadzone we własnym zakresie, za pomocą ogólnodostępnych środków szkoleniowych lub, jeżeli kształcenie ustawiczne jest inicjowane przez przedsiębiorstwo, również w formie doskonalenia w przedsiębiorstwie.

W przypadku doskonalenia zawodowego rozróżniamy:

  • dokształcanie (dopasowanie wiedzy w wyuczonym zawodzie),
  • przeszkolenie (przekwalifikowanie zawodowe),
  • dokształcanie zawodowe w celu przejścia na wyższe stanowisko lub dodatkowa kwalifikacja,

Doskonalenie zawodowe jest generalnie możliwe także oprócz zawodu, a więc jako uzupełnienie pracy.

Dokształcaniema na celu utrzymanie tych kwalifikacji, które zostały już nabyte w wyuczonym zawodzie. Powinny być pogłębiane, dostosowywane do rozwoju technicznego lub rozszerzane w taki sposób, aby umożliwić awans zawodowy. Kwalifikacje uzyskane w wyniku dokształcania są zazwyczaj weryfikowane w drodze egzaminów przeprowadzanych przez właściwe organy (zazwyczaj izby rzemieślnicze lub izby przemysłowo-handlowe).

Dokształcanie zawodowe w celu przejścia na wyższe stanowisko to na przykład kursy, na które uczęszczają fachowcy kończące sięegzaminem mistrzowskim, kursy przygotowujące do egzaminów kwalifikacyjnych dospecjalista ds. zarządzania lub szkolenia przygotowujące do egzaminu wg Rozporządzenia o egzaminach kwalifikacyjnych dla nauczycieli zawodu (niem. AEVO).

Pod pojęciem przeszkolenia rozumie się kształcenie lub dokształcania w innym nich dotychczas zawód. Wiedza i doświadczenie z poprzedniej pracy często pozwalają na skrócenie szkolenia do nowej pracy w porównaniu z osobą początkującą. Chociaż w szczególnych warunkach ktoś, kto nie posiada wcześniejszego wykształcenia zawodowego, może również wziąć udział w szkoleniu przekwalifikowującym, jest to wtedy szkolenie.

Przekwalifikowanie jest sposobem na zakwalifikowanie się do nowej pracy, jeśli stara praca nie może być dłużej wykonywana, na przykład ze względów zdrowotnych. W przeciwnym razie, ze względu na ciągłe zmiany strukturalne na rynku pracy, zmienia się zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników, a co za tym idzie, różne wymagania dotyczące szkolenia pracowników (np. w trakcie digitalizacji).

Przy pomocy środka przekwalifikowującego można dokonać reorientacji zawodowej i nauczyć się nowego zawodu.
Kwalifikacja kończy się egzaminem przed właściwą izbą (Izba Przemysłowo-Handlowa, Izba Rzemieślnicza, itp.). Prowadzi np. do zdobycia uznanego dyplomu zawodowego Izby Handlowo-Przemysłowej lub do uzyskania świadectwa czeladniczego.
Czas trwania przekwalifikowania zależy od rzeczywistego czasu trwania szkolenia dla danego zawodu. Większość praktyk handlowych trwa 3 lata (od 21 miesięcy okresu przekwalifikowania), a w przypadku zawodów technicznych 3,5 roku (do 28 miesięcy czasu przekwalifikowania).

W Niemczech przekwalifikowanie jest często finansowane przez władze publiczne, zazwyczaj regionalne urzędy pracy i Federalną Agencję Pracy, czasami również przez Bundeswehrę, lub jako świadczenie rehabilitacyjne (ustawowe ubezpieczenie wypadkowe, niemieckie ubezpieczenie emerytalne, zakłady ubezpieczeń itp.

FAQ Kształcenie zawodowe

Dzięki nauce zawodu w systemie dualnym lub w szkole tradycyjnej uzyskuje się świadectwo kwalifikacji zawodowych (beruflicher Abschluss), które uprawnia do wykonywania konkretnego zawodu.
Kształcenie zawodowe w systemie dualnym ma w Niemczech długą tradycję i zyskało uznanie w wielu gałęziach gospodarki. Znacząco przyczynia się też do tego, że Niemcy mogą poszczycić się najniższym w UE poziomem bezrobocia wśród ludzi młodych. Jednolite standardy obowiązujące na całym obszarze Niemiec i świadectwa kwalifikacji zawodowych podlegające normom ustalonym przez państwo działają jak swoisty znak jakości, którym mogą kierować się pracodawcy poszukujący nowych pracowników. Powszechna przydatność nauczanych zawodów pozwala tak wykształconym pracownikom na mobilność, z reguły bowiem szybciej znajdują nową pracę. Ponadto pracownicy wykwalifikowani są narażeni na mniejsze ryzyko utraty pracy i osiągają często wyższe dochody od osób tylko przyuczonych do zawodu. Kształcenie zawodowe w systemie dualnym oferuje też znakomite możliwości dokształcania i otwiera drogę do awansu, np. na stanowisko mistrza w rzemiośle lub przemyśle albo specjalisty w zakresie zarządzania. Dualny system nauczania stanowi tym samym podstawę kształcenia permanentnego i daje szansę na udaną karierę zawodową.

Podjęcie nauki zawodu jest w Niemczech możliwe w każdej chwili, niezależnie od wieku, płci lub narodowości. Warunkiem jest jednak znalezienie zakładu pracy, w którym będzie się odbywać nauka. Pomoc w poszukiwaniu odpowiedniego zawodu i zakładu pracy oferującego możliwość kształcenia świadczą agencje pracy i izby (np. izby przemysłowo-handlowe, rzemieślnicze lub rolnicze).

W wyjątkowych sytuacjach kwalifikacje zawodowe można uzyskać także w ramach doskonalenia zawodowego lub przeszkolenia. Taka edukacja w zależności od zawodu trwa od 1,5 miesiąca do 3,5 roku i może być dofinansowana ze środków publicznych Federalnego Urzędu Pracy lub urzędów zatrudnienia (Jobcenter) albo też instytucji odpowiedzialnych za świadczenia rehabilitacyjne. Przesłanką do przyznania dofinansowania może być np. brak świadectwa kwalifikacji zawodowych, na które istnieje zapotrzebowanie na rynku pracy lub konieczność przekwalifikowania spowodowana względami zdrowotnymi. Więcej informacji na ten temat znajdziesz tutaj.

Szczegółowe informacje na temat systemu kształcenia w Niemczech, zwłaszcza z zakresu ogólnego i zawodowego kształcenia dla osób dorosłych znajdziesz na stronie internetowej europejskiej sieci informacji o edukacji Eurydice.

Jest wiele możliwości uzyskania indywidualnego dofinansowania na kształcenie i doskonalenie zawodowe. O tym, czy w konkretnym przypadku fundusz przeznaczony na dofinansowanie doskonalenia zawodowego jest instrumentem właściwym, by umożliwić integrację osoby dorosłej na rynku pracy oraz czy spełnione są wszystkie wymogi prawne, decyduje każdorazowo właściwy oddział Federalnej Agencji Pracy lub urząd zatrudnienia (Jobcenter). Informacje na ten temat można znaleźć na stronie internetowej Federalnej Agencji Pracy. Jest tam także link do broszury informacyjnej nr 6, z której dowiesz się, jakie warunki trzeba spełnić, by uzyskać dofinansowanie kursów doskonalenia zawodowego.

Wymagania: szkoły zawodowe wymagają zwykle świadectwa ukończenia szkoły średniej (Realschulabschluss). W niektórych zawodach wystarcza także Hauptschulabschluss. Niekiedy przed rozpoczęciem nauki zawodu trzeba odbyć praktykę. Są też szkoły, które dodatkowo przeprowadzają testy przydatności zawodowej.

Czas nauki: nauka w szkole zawodowej trwa zwykle od 1 roku do 3 lat.

Praktyki w zakładach pracy: istotnym elementem nauki w szkole zawodowej są praktyki w zakładach pracy. Mogą się one odbywać w określonych dniach tygodnia albo w ramach jednego dłuższego bloku.
Teoretyczną część edukacji uzupełniają 3 lub więcej praktyk zawodowych organizowanych w różnych miejscach. Szkoły – przede wszystkim te kształcące w zawodach z zakresu ochrony zdrowia – mają zwykle umowy o współpracy podpisane z podmiotami, w których odbywają się praktyki lub też same są częścią szpitali. Ten etap edukacji jest przeznaczony na naukę wykorzystania wiedzy teoretycznej w praktyce.

Świadectwo: po 1 roku lub 2 latach nauki w szkole zawodowej uzyskuje się podstawowe wykształcenie zawodowe (Berufliche Grundbildung), natomiast po ukończeniu kształcenia trwającego od 2 do 3 lat wykształcenie zawodowe (Berufsausbildung). Absolwenci szkół zawodowych otrzymują z reguły powszechnie uznawane świadectwo potwierdzające umiejętności zawodowe (np. asystenta informatyka po egzaminie państwowym, specjalisty w zakresie ekonomiki przedsiębiorstw po egzaminie państwowym lub asystenta ds. socjalnych po egzaminie państwowym).
W trakcie nauki w szkole zawodowej – w zależności od rodzaju szkoły i landu – można także uzupełnić wykształcenie i uzyskać Realschulabschluss lub nawet świadectwo dojrzałości uprawniające do studiów w wyższej szkole zawodowej (Fachabitur).

Naukę zawodu w systemie dualnym reguluje ustawa o kształceniu zawodowym (BBiG) oraz rozporządzenia szczegółowe dotyczące kształcenia w zakresie poszczególnych zawodów. Te akty prawne definiują ogólne warunki edukacji, a więc prawa i obowiązki uczniów zawodu (Lehrling, Azubi) oraz programy nauczania.

W indywidualnych przypadkach sposób realizacji kształcenia określa umowa dotycząca nauki zawodu. Nauka podlega kontroli ze strony właściwych jednostek (np. izb przemysłowo-handlowych – IHK oraz izb rzemieślniczych – HWK), które są także odpowiedzialne za przeprowadzanie egzaminów.

Wymagania: Z czysto formalnego punktu widzenia do podjęcia nauki zawodu w systemie dualnym nie są wymagane żadne świadectwa szkolne. Zgodnie z ustawą BBiG w zasadzie każdy, niezależnie od płci, wieku lub posiadanych świadectw szkolnych, może uczyć się dowolnego zawodu w systemie dualnym. W praktyce jednak wiele zakładów pracy ustala wymagania minimalne dla kandydatów, np. posiadanie określonego świadectwa szkolnego lub uzyskanie wysokich ocen z poszczególnych przedmiotów.

Czas nauki: w zależności od zawodu kształcenie w systemie dualnym trwa od 2 lat do 3,5 roku. Rodzaj posiadanego wcześniej świadectwa szkolnego oraz wyniki uzyskiwane w trakcie nauki mogą wpływać na czas jej trwania, powodując skrócenie lub wydłużenie czasu kształcenia.

Nauka w zakładzie pracy: z reguły uczeń zawodu pracuje w zakładzie 3 do 4 dni tygodniowo, zdobywając umiejętności praktyczne. Szczegółowe wymagania dydaktyczne dla każdego zawodu są zdefiniowane w ramowym programie kształcenia.

Nauka w szkole zawodowej: oprócz pracy w zakładzie, uczniowie zawodu spędzają 8 do 12 godzin lekcyjnych tygodniowo w szkole zawodowej. Programy nauczania różnią się w zależności od zawodu i landu, w którym odbywa się nauka. Lekcje obejmują naukę teorii dostosowaną do potrzeb wybranego zawodu i przedmioty ogólne. W części ogólnej w programie nauczania znajdują się na przykład język niemiecki, wiedza o polityce, religia i wychowanie fizyczne.

Świadectwo: w trakcie nauki w systemie dualnym uczeń zawodu musi zdać 2 ważne egzaminy. Pierwszy z nich to egzamin połówkowy po upływie pierwszego okresu kształcenia, którego celem jest sprawdzenie, czy uczeń robi postępy i czy opanował przerobiony wcześniej materiał. Nauka kończy się egzaminem końcowym lub egzaminem czeladniczym (w przypadku rzemiosła).

Ukończenie nauki zawodu nie musi oznaczać definitywnego końca edukacji. W wielu dziedzinach są możliwości dalszego rozwoju zawodowego, w rzemiośle można np. uzyskać dyplom mistrzowski (Meisterbrief). Po zakończeniu nauki zawodu przed absolwentem otwiera się dostęp do kolejnych form kształcenia, np. do doskonalenia zawodowego, nauki drugiego zawodu lub studiów podyplomowych.

W przypadku nauki niektórych zawodów uczniowie szkół zawodowych otrzymują wynagrodzenie. Dotyczy to na przykład kształcenia pielęgniarzy.

Przeważnie jednak uczniowie szkół zawodowych nie otrzymują wynagrodzenia. Mogą natomiast uzyskać pomoc finansową z urzędów wspierania kształcenia. W takim urzędzie możesz sprawdzić, czy jako przyszły uczeń szkoły zawodowej otrzymasz pomoc finansową na podstawie federalnej ustawy w wspieraniu kształcenia (Schüler-BaföG).
O instytucjach zajmujących się wspieraniem edukacji możesz zasięgnąć informacji w najbliższym urzędzie miasta lub powiatu.

Każdy uczeń zawodu ma prawo do odpowiedniego wynagrodzenia, którego wysokość zależy od branży, zawodu i zakładu pracy, w którym odbywa się nauka. Rozpiętość wynagrodzenia sięga od przeciętnie 250 euro do nawet 950 euro miesięcznie. W przypadku pracodawców, którzy podpisali ze związkami zawodowymi układ zbiorowy, wysokość wynagrodzenia jest ściśle określona.

W niektórych sytuacjach uczniowie zawodu mogą otrzymać dodatkową pomoc finansową z agencji pracy, czyli zasiłek na kształcenie zawodowe (BAB).

Uwaga! Prawo to, przysługujące pracownikom z krajów UE, nie zostało we wszystkich punktach uwzględnione w niemieckim ustawodawstwie (§ 59 III księgi kodeksu socjalnego). Musisz więc liczyć się z możliwością odrzucenia wniosku, jeżeli nie mieszkasz w Niemczech co najmniej przez 5 lat i nie masz prawa stałego pobytu (Daueraufenthaltsrecht). Możesz jednak odwołać się od takiej decyzji. Najlepiej skorzystaj z porady prawnika Dzięki wyszukiwarce punktów konsultacyjnych możesz znaleźć odpowiednią poradnię w pobliżu miejsca swojego zamieszkania.

Wśród młodych kobiet największym zainteresowaniem cieszy się obecnie 10 następujących zawodów:

  • specjalistka ds. zarządzania biurem
  • asystentka medyczna, sprzedawczyni
  • specjalistka-handlowiec w zakresie handlu detalicznego
  • asystentka stomatologiczna
  • technik ekonomistka
  • fryzjerka
  • specjalistka ds. hotelarstwa
  • wykwalifikowana sprzedawczyni w branży artykułów spożywczych
  • specjalistka ds. obsługi klienta bankowego.

Wśród młodych mężczyzn największą popularnością cieszy się 10 następujących zawodów:

  • mechatronik samochodowy
  • elektronik
  • specjalista handlowiec w zakresie handlu detalicznego
  • mechanik-monter
  • instalator urządzeń sanitarnych
  • grzewczych i klimatyzacyjnych
  • sprzedawca
  • specjalista informatyk
  • specjalista w zakresie logistyki magazynowej
  • specjalista w zakresie handlu hurtowego lub zagranicznego
  • specjalista ds. zarządzania biurem.

W przypadku szczególnie popularnych zawodów często trudno jest znaleźć miejsce nauki. Dlatego nie należy się z góry ograniczać tylko do jednego zawodu, lecz zbierać informacje na temat różnych profesji. Przyszli uczniowie powinni starać się poznać swoje zdolności i upodobania, tak by móc wybrać odpowiedni dla siebie zawód. Poza tymi 10 najbardziej popularnymi jest przecież całe spektrum interesujących zawodów związanych z różnymi dziedzinami życia. Bliższe informacje na temat profili zawodowych oraz świadectw wymaganych w poszczególnych zawodach znajdziesz np. na stronie Federalnego Instytutu Kształcenia Zawodowego (Bundesinstitut für Berufsbildung) lub Federalnej Agencji Pracy.
Federalna Agencja Pracy oferuje też usługi w zakresie doradztwa zawodowego, których celem jest wsparcie młodych ludzi w znalezieniu właściwego zawodu. W centrach informacji zawodowej (Berufsinformationszentren) przy Federalnej Agencji Pracy można też na miejscu uzyskać informacje na temat całej dostępnej oferty nauki zawodu lub studiów wyższych.

Pomoc w poszukiwaniu odpowiedniego miejsca nauki zawodu możesz zawsze uzyskać w poradni zawodowej najbliższego oddziału Federalnej Agencji Pracy. Przyszli uczniowie, poza konsultacjami i pośrednictwem w znajdowaniu miejsc nauki zawodu, mają też do dyspozycji szeroką gamę narzędzi służących do samodzielnego przeglądania ofert edukacyjnych. Wolnych miejsc nauki zawodu w zakładach pracy możesz szukać samodzielnie poprzez giełdę pracy. Z kolei informacje na temat nauki w szkołach zawodowych na całym obszarze Niemiec znajdziesz na stronie internetowej KURSNET. Pomoc w zakresie oferty edukacyjnej możesz uzyskać także podczas dni otwartych w centrach informacji zawodowej (Berufsinformationszentren) przy agencjach pracy lub na targach edukacyjnych.

Oprócz Federalnej Agencji Pracy także izby rzemieślnicze oraz izby przemysłowo-handlowe prowadzą internetowe giełdy pracy oferujące pomoc w poszukiwaniu miejsca nauki zawodu.

Izby przemysłowo-handlowe, rzemieślnicze czy rolnicze świadczą też konkretną pomoc – specjalnie wykwalifikowani doradcy (Passgenaue Berater) oraz opiekunowie osób przybyłych z zagranicy (Willkommenslotsen) oferują małym i średnim przedsiębiorstwom wsparcie przy znajdowaniu kandydatów z kraju i zagranicy na wolne miejsca nauki zawodu.

Przekrojowe informacje w tym zakresie możesz znaleźć także na stronie internetowej „Du und Deine Ausbildung = praktisch unschlagbar“.