Instytucji wspierającej równe traktowanie pracowników unijnych

Podatki

Płacenie podatków jest obowiązkowe dla wszystkich obywateli mieszkających i pracujących w kraju. Poniżej dowiesz się, na jakich warunkach i w jakim zakresie zapłacisz podatki lub ewentualnie otrzymują zwrot pieniędzy od państwa w ramach zeznania podatkowego. 

1. Obowiązek podatkowy

Dochody uzyskiwane w Niemczech podlegają opodatkowaniu, jeżeli

  • osoba posiada miejsce zamieszkania w Niemczech lub
  • posada status rezydenta, tzn. przebywa ponad sześć miesięcy (183 dni) w roku kalendarzowym na terenie Niemiec.

Obowiązek podatkowy dotyczy całości przychodów. Tzn. dochody pochodzące z różnych źródeł (pensje, emerytury i czynsze). Dotyczy to także dochodów uzyskanych poza granicami Niemiec (dochody uzyskiwane na całym świecie).

Jeżeli pracujesz, Twoim dochodem jest pensja. Podatek dochodowy (od osób fizycznych) jest pobierany automatycznie (tzw. podatek od wynagrodzeń). Dodatkowo ściągany jest podatek solidarnościowy – jeśli należysz do wspólnoty religijnej nakładającej podatek kościelny – podatek kościelny. Twój pracodawca przelewa te składki bezpośrednio do stosownego urzędu skarbowego. Ponadto pracodawca odprowadza za Ciebie również składki tytułem ustawowych ubezpieczeń społecznych (ubezpieczenie od utraty pracy, chorobowe, pielęgnacyjne, emerytalne i wypadkowe). Kwota odciągana co miesiąc od wynagrodzenia za pracę znajduje się w rozliczeniu płacowym, które otrzymujesz od swojego pracodawcy.

Uwaga: Jeżeli posiadasz prywatne ubezpieczenie, np. prywatne ubezpieczenie zdrowotne, musisz samodzielnie opłacić składki na te ubezpieczenia.

2. Wysokość podatku dochodowego (od osób fizycznych)

Wysokość podatku dochodowego (od osób fizycznych) jest zależna od Twojego dochodu rocznego. Są to wszystkie Twoje dochody z roku kalendarzowego pomniejszone o odpowiednie składy niepodlegające opodatkowaniu. Istnieje kwota wolna od podatku, od której nie trzeba płacić podatków. W roku 2020 wynosi ona dla osób samotnych 9 408 EUR, dla małżonków i osób w zarejestrowanych związkach partnerskich 18 816 EUR. Ponadto pracowników obowiązuje także ryczałtowy koszt uzyskania przychodu przez pracownika w wysokości 1000 EUR rocznie. Jeśli Twój roczny dochód przekracza tę lub inną wolną od podatku kwotę, płacisz od tej nadwyżki podatek dochodowy (od osób fizycznych). Wysokość podatków rozpoczyna się od 14 % i zwiększa się wraz z rosnącym dochodem. Maksymalna wysokość podatków wynosi 45 %.

Jeżeli na swoim banku na terenie Niemiec osiągasz dochody z tytułu zysków kapitałowych, np. odsetki, również musisz zapłacić podatki. Są one zatrzymywane bezpośrednio przez bank i przekazywane do urzędu skarbowego jako podatek liniowy od prywatnych dochodów z kapitału. Podatek liniowy od prywatnych dochodów z kapitału wynosi 25 %.

Uwaga: Jeśli Twoje odsetki nie przekraczają 801 EUR (lub 1602 EUR dla małżonków i osób w zarejestrowanych związkach partnerskich), nie musisz od nich płacić podatku. Prosimy pamiętać o złożeniu w banku wniosku o zwolnienie z podatku (wniosek o zwolnienie).

Rodziny i osoby samotnie wychowujące otrzymują określone preferencje podatkowe. Dzięki podziałowi na odpowiednie klasy podatkowe preferencje te są uwzględnianie już podczas comiesięcznego obliczania składek.

Swoje przypuszczalne obciążenia podatkowe można określić przy pomocy Kalkulatora pensji o dochodów Federalnego Ministerstwa Finansów.

3. Zeznanie podatkowe

Po upływie roku kalendarzowego możesz złożyć zeznanie podatkowe, aby urząd skarbowy mógł sprawdzić, czy nie zapłacono zbyt dużych lub zbyt małych podatków. Często zdarza się, że pracownikom opłaca się złożyć deklarację podatkową. W razie potrzeby mogą zrealizować odliczenia. Więcej informacji w pytaniach i odpowiedziach.

Uwaga: W niektórych przypadkach osoba jest zobowiązana do złożenia zeznania podatkowego, np. jeśli oprócz wynagrodzenia otrzymywała inne dochody, otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek chorobowy lub zasiłek z tytułu krótkiego czasu pracy, miała kilka miejsc pracy lub miała określone kombinacje klas podatkowych. Deklarację podatkową należy złożyć do 31 lipca kolejnego roku kalendarzowego. Może się zdarzyć, iż będzie trzeba dopłacić pewną kwotę do podatków.

Jeżeli osoba nie jest zobowiązana do złożenia deklaracji podatkowej, ma 4 lata czasu, aby uczynić to dobrowolnie.

Swoje kwestia podatkowe można najlepiej wyjaśnić przy pomocy portalu internetowego Elster. Do korzystania z Elster wymagana jest rejestracja. Deklarację podatkową można także wypełnić jako formularz. W obu przypadkach deklaracje podatkowe muszą zostać przesłane do urzędu skarbowego stosownego dla swojego miejsca zamieszkania. W przypadku ogólnych pytań dotyczących deklaracji podatkowych Twój urząd skarbowy oferuje regularne konsultacje – na miejscu lub telefonicznie.

Jeśli potrzebujesz dalszej pomocy w wypełnieniu zeznania podatkowego, możesz skontaktować się z doradcą podatkowym lub prawnikiem. W takim przypadku wystąpią koszty. Także stowarzyszenia doradców podatkowych mogą pomóc w kwestiach finansowych. Stanowią one dla pracowników narzędzie samopomocy i są zazwyczaj tańsze niż porady doradców podatkowych lub prawników.

FAQ Podatki

Jeżeli nie masz już dokumentów potwierdzających przyznanie numeru identyfikacji podatkowej, możesz zwrócić się do Federalnego Urzędu Podatkowego (Bundeszentralamt für Steuern). Dotyczy to także sytuacji, w których numer identyfikacji podatkowej został przyznany podczas wcześniejszego pobytu w Niemczech. Numer ten jest bowiem niezmienny i zachowuje ważność przez całe życie podatnika.

Możesz złożyć wniosek o ponowne przysłanie numeru identyfikacji podatkowej poprzez stronę internetową Federalnego Urzędu Podatkowego. (brak wersji PL) Z urzędem można też skontaktować się telefonicznie od poniedziałku do piątku w godz. od 08:00 do 16:00 pod numerem +49 228 406 1240 lub przesłać zapytanie na piśmie. W zapytaniu powinieneś podać swoje nazwisko, imię, pełen adres oraz datę i miejsce urodzenia.

Jeżeli nie masz meldunku w Niemczech, ale płacisz tu podatki, numer identyfikacji podatkowej zostanie Ci przyznany w ramach opracowywania Twojej deklaracji podatkowej. Niedługo po dopełnieniu formalności otrzymasz go w formie pisemnej.

W Niemczech jest 6 klas podatkowych, w ramach których pobierany jest podatek dochodowy od wynagrodzeń (Lohnsteuer). Klasy podatkowe dotyczą tylko pracowników. O tym, jaka suma będzie co miesiąc potrącana z Twojego wynagrodzenia i odprowadzana przez pracodawcę do urzędu skarbowego, decyduje właśnie klasa podatkowa. Pobierane kwoty są zaliczką na poczet rocznego podatku dochodowego. Powinny one jak najdokładniej odpowiadać wysokości obciążenia podatkowego za cały rok, by w miarę możliwości unikać niedopłaty lub nadpłaty podatku. Osiąga się to właśnie poprzez przypisywanie pracowników do klas podatkowych. Klasy podatkowe odzwierciedlają różne sytuacje życiowe uwarunkowane przez stan cywilny oraz proporcje dochodów w związkach małżeńskich bądź partnerskich.

Przypuszczalnie potrzebujesz części swojego dochodu na wydatki związane z wykonywanym zawodem, z zabezpieczeniem egzystencji w przyszłości lub na inne zobowiązania. Są to te części Twojego dochodu, którymi nie możesz swobodnie dysponować i dlatego nie powinny być obciążone podatkiem. Przy naliczaniu podatku wydatki takie można więc odliczyć od podstawy opodatkowania. W ten sposób obniża się dochód podlegający opodatkowaniu i obciążenie podatkowe. Jest przynajmniej kilka rodzajów odliczeń.

  • Koszty uzyskania przychodu: są to wydatki, które mają ścisły związek z pracą zawodową. W kategorii tej mieszczą się np. koszty ubiegania się o pracę, odzieży roboczej lub ubrań służbowych, środków pracy (np. narzędzi, literatury fachowej, materiałów biurowych), składki na związki zawodowe, wydatki na przejazdy między miejscem pracy (miejscem pierwszego zatrudnienia) i miejscem zamieszkania – obliczane w formie ryczałtu na podstawie odległości między tymi miejscami lub zwrotu faktycznie wyższych kosztów przejazdu środkami komunikacji publicznej, czy wreszcie koszty prowadzenia dwóch gospodarstw domowych.

    Rada: koszty uzyskania przychodu w wysokości 1000 euro są uwzględniane standardowo w przypadku każdego pracownika. Jeżeli Twoje koszty uzyskania przychodu nie przekraczają tej kwoty, nie musisz niczego szczegółowo wykazywać ani udokumentować. Jeżeli jednak Twoje wydatki były wyższe niż 1000 euro rocznie, np. dlatego, że ze względów zawodowych potrzebowałeś drugiego mieszkania, bo Twoje miejsce pracy i miejsce zamieszkania znajdują się w różnych miejscowościach (zob. tzw. koszty prowadzenia dwóch gospodarstw domowych, możesz to odliczyć w zeznaniu podatkowym.

  • Wydatki specjalne: są to na przykład wydatki na poczet zabezpieczenia przyszłej egzystencji (składki na różne formy ubezpieczeń na życie i dożycie), koszty dodatkowego ubezpieczenia emerytalnego i darowizn.
  • Kwoty wolne od podatku przysługujące osobom mającym dziecko/dzieci: kwota wolna od podatku ze względu na posiadanie dziecka oraz kwota wolna od podatku z tytułu kosztów opieki nad dzieckiem oraz wychowania lub kształcenia dziecka.
  • Nadzwyczajne obciążenia finansowe: są to wydatki przekraczające normalne rozmiary, które nieuchronnie obciążają podatnika, tzn. takie, których podatnik nie może uniknąć. Na przykład szczególnie wysokie koszty związane z chorobą podatnika lub jego wydatki na utrzymanie i kształcenie zawodowe innej uprawnionej do tego osoby.

Numer identyfikacji podatkowej zostanie Ci standardowo przydzielony, gdy po raz pierwszy zgłosisz miejsce zamieszkania w Niemczech w urzędzie meldunkowym (Meldebehörde) swojego miasta lub gminy. Niedługo po zameldowaniu otrzymasz listownie numer identyfikacji podatkowej.

Jeżeli po 1 lipca 2007 roku zgłosiłeś już raz miejsce zamieszkania w Niemczech i dopełniłeś formalności meldunkowych, to otrzymałeś też numer identyfikacji podatkowej. Numer ten nie zmienia się przez całe życie i to tego numeru musisz nadal używać.

Po zameldowaniu się po raz pierwszy w mieszkaniu na terenie Niemiec w urzędzie meldunkowym w swoim mieście lub gminie zostanie nadany automatycznie numer identyfikacji podatkowej. Następnie po krótkim czasie numer identyfikacyjny zostanie przesłany w formie pisemnej.

Jeśli mieszkasz w Niemczech od 01.07.2007 r. i posiadasz meldunek w urzędzie meldunkowym, to posiadasz także już numer identyfikacji podatkowej. Pozostaje on niezmienny przez całe życie i musi być ciągle wykorzystywany.

Jeśli masz pytania dotyczące numeru identyfikacji podatkowej, możesz zadzwonić pod numer Centralnego Urzędu Podatkowego (tel. +49 228 406-1240, pn.-pt. od godz. 8:00 do 16:00).

W Niemczech jest 6 klas obowiązujących w stosunku do opodatkowania wynagrodzeń za pracę (Lohnsteuer). Klasa podatkowa zależy przede wszystkim od stanu cywilnego oraz od rozkładu dochodów osiąganych przez małżonków lub partnerów, w przypadku podatników pozostających w zarejestrowanych związkach. W niektórych przypadkach można dokonać wyboru klasy. Klasa podatkowa jest najlepiej dopasowana wtedy, gdy możliwie najdokładniej oddaje Twoją sytuację życiową (stan cywilny i strukturę dochodów). Poniżej znajduje się zestawienie klas podatkowych:

I klasa podatkowa…
… jest przeznaczona dla osób samotnych, a więc pracowników stanu wolnego, pozostających w separacji, rozwiedzionych lub owdowiałych.

II klasa podatkowa…
… jest przeznaczona dla osób samotnych, w których gospodarstwie domowym jest co najmniej jedno dziecko. Osobom tym dzięki wyborowi II klasy podatkowej przysługuje kwota wolna od podatku w wysokości 1908 euro rocznie (plus 240 euro na każde kolejne dziecko w ramach procedury kwot zwolnionych z opodatkowania). II klasę podatkową możesz otrzymać tylko wtedy, gdy spełniasz warunki ustawowe i złożysz wniosek o jej przyznanie.

III klasa podatkowa…
… jest zarezerwowana tylko pracowników, którzy nie są na stałe osobami samotnymi, podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i pozostają w związku małżeńskim lub zarejestrowanym związku partnerskim. Wybór tej klasy podatkowej będzie dla Ciebie opłacalny, jeśli Twój współmałżonek lub partner nie pracuje zawodowo albo zarabia zdecydowanie mniej od Ciebie. Jeśli zdecydujesz się na III klasę podatkową w sytuacji, gdy Twój współmałżonek lub partner także jest pracownikiem, to jedno z Was zostanie przypisane do V klasy podatkowej.

IV klasa podatkowa…
… jest modelem standardowym dla pracowników będących w związku małżeńskim lub zarejestrowanym związku partnerskim. Jeżeli obydwie osoby w związku zarabiają mniej więcej tyle samo, to ta klasa podatkowa najlepiej do nich pasuje.

V klasa podatkowa…
… jest dopełnieniem klasy III. Są do niej przydzielani pracownicy, których współmałżonek lub partner jest w III klasie podatkowej.

VI klasa podatkowa…
… jest przeznaczona dla pracowników, którzy mają kilka stosunków pracy jednocześnie i pobierają wynagrodzenie od różnych pracodawców. Wynagrodzenie z Twojego głównego stosunku pracy będzie więc wtedy opodatkowane zgodnie z pasującą do Ciebie klasą podatkową z przedziału I – V, a wynagrodzenie z pozostałych stosunków pracy według VI klasy podatkowej.

Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą lub przedsiębiorstwo albo też zakład gospodarki rolnej i leśnej, to podatek od dochodów musisz odprowadzać samodzielnie. Podatek jest wtedy naliczany na podstawie złożonej deklaracji podatkowej z dołu za cały rok. Do składania deklaracji podatkowych jesteś zobowiązany dopiero po przekroczeniu określonego progu dochodu. Aby uniknąć sytuacji, w której konieczna będzie wysoka dopłata podatku, należy już w trakcie roku odprowadzać do urzędu skarbowego zaliczki na poczet podatku, w wysokości odpowiedniej do przewidywanego rocznego obciążenia podatkowego. Więcej informacji na ten temat otrzymasz w urzędzie skarbowym.

Grenzgänger to pracownicy mieszkający w strefie przygranicznej jednego państwa (dokładnie zdefiniowana terytorialnie strefa wzdłuż granicy) i zatrudnieni na terytorium państwa sąsiedniego, którzy regularnie przechodzą rano przez granicę, by udać się do miejsca pracy, a wieczorem powracają do swojego miejsca zamieszkania. Osoby takie podlegają specjalnym umowom międzypaństwowym.

Od momentu rezygnacji ze swojego miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu będziesz podlegać w Niemczech obowiązkowi podatkowemu tylko w odniesieniu do dochodów uzyskanych na terenie Niemiec. Obejmują one np. wynagrodzenie za pracę wykonywaną w Niemczech i przychody z wynajmu nieruchomości na terenie Niemiec. Jeżeli jesteś zobowiązany do złożenia deklaracji podatkowej albo chcesz to zrobić dobrowolnie, takie dochody również należy wykazać w deklaracji.

Jeżeli nie masz w Niemczech miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu i pracujesz tu przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, np. jako pracownik sezonowy lub pracownik delegowany, to uzyskane przez Ciebie dochody w ograniczonym stopniu podlegają obowiązkowi podatkowemu. To znaczy, że będziesz musiał zapłacić w Niemczech podatek tylko od określonych, uzyskanych na terenie Niemiec dochodów. Zaliczają się do nich dochody z tytułu zatrudnienia, np. wynagrodzenie za pracę wykonywaną lub wykorzystywaną w Niemczech. Jeżeli pracujesz dla krajowego pracodawcy, którego siedziba mieści się w Niemczech lub dla zagranicznej agencji wypożyczającej pracowników, Twój pracodawca będzie potrącał należny podatek od wynagrodzenia i odprowadzał go do urzędu skarbowego. Twoje niemieckie należności podatkowe zostaną w ten sposób uregulowane. Jeżeli wynagrodzenie za pracę jest Twoim jedynym źródłem dochodu, nie musisz składać deklaracji podatkowej. Jako obywatel jednego z państw członkowskich UE, Islandii, Liechtensteinu lub Norwegii, posiadający miejsce zamieszkania w jednym z tych państw, masz ponadto możliwość złożenia wniosku o ustalenie wymiaru podatku dochodowego. W tym celu musisz złożyć własnoręcznie podpisaną deklarację podatkową. Ma to sens np. wtedy, gdy chcesz dokonać odliczeń od podstawy opodatkowania lub gdy ze względu na umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania (DBA) niemieckie prawo podatkowe ma w Twojej sytuacji ograniczone zastosowanie, co oznacza, że Twoje wynagrodzenie za pracę w ogóle nie może być opodatkowane w Niemczech lub jego opodatkowanie jest możliwe tylko w ograniczonym zakresie. To, czy Twój kraj zamieszkania ma podpisaną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z Niemcami, możesz sprawdzić na stronie internetowej Federalnego Ministerstwa Finansów (brak wersji PL). Co roku publikuje się tam aktualny stan umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz innych umów z zakresu prawa podatkowego, a także doniesienia o negocjacjach w sprawie nowych umów. Informacje na temat opodatkowania swojego wynagrodzenia za pracę zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania możesz uzyskać także pod następującym linkiem(brak wersji PL) .